א ברייטע אויפקלערונג איבער די פראבלעם בנוגע חינוך

סאטמארע ווארטזאגער
שר חמישים
תגובות: 71
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 04, 2015 3:08 pm

תגובהדורך סאטמארע ווארטזאגער » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 9:46 am

הרב בריווח, כ׳האב נישט קיין צייט יעצט צו ענטפערן. אבער א קלייניגקייט, ס׳איז קענטיג פון אייערע געשרייבעכטס אז איר זענט אויפגעוואקסן מיטן זעלבן חינוך ווי מיר - עפ׳׳י דרכו ומשנתו של הגה׳׳ק מסאטמאר זי׳׳ע - אלזא וויל איך אייך פרעגן האבן מיר נישט געהערט אלס אז די סארט זאכן טוט די אגודה אין ארץ ישראל, און סאטמאר האט זיך אלס ארויסגעשטעלט אקעגן?
די אגודה אין א׳׳י זאגט אויך אז די קנאים מאכן חרוב די מערכה\ מאכן א חילול ה׳, וכו׳ וכו׳
זענען מיר נישט נתחנך געווארן מיט א אנדערן בליק אויף די זאכן?

אוועטאר
אורח הכבוד
שר חמש מאות
תגובות: 831
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 27, 2016 10:21 am
לאקאציע: פרוזדור (עולם הזה)

תגובהדורך אורח הכבוד » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 11:30 am

סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:הרב בריווח, כ׳האב נישט קיין צייט יעצט צו ענטפערן. אבער א קלייניגקייט, ס׳איז קענטיג פון אייערע געשרייבעכטס אז איר זענט אויפגעוואקסן מיטן זעלבן חינוך ווי מיר - עפ׳׳י דרכו ומשנתו של הגה׳׳ק מסאטמאר זי׳׳ע - אלזא וויל איך אייך פרעגן האבן מיר נישט געהערט אלס אז די סארט זאכן טוט די אגודה אין ארץ ישראל, און סאטמאר האט זיך אלס ארויסגעשטעלט אקעגן?
די אגודה אין א׳׳י זאגט אויך אז די קנאים מאכן חרוב די מערכה\ מאכן א חילול ה׳, וכו׳ וכו׳
זענען מיר נישט נתחנך געווארן מיט א אנדערן בליק אויף די זאכן?


יא אגודה ניצט דאס דאס צו פארדעקן זייערע פארברעכן פון פארקויפען זייערע ספרדישע ברידער לשמד, און במילא?
איז שוין נישטא מער אזא געדאנק?!
און א סאטמארער טאר דאס שוין נישט זאגען אפי' די חברה מאכן ליידער טאקע חרוב די מערכה היל''ת?
האט עס רביה''ק זי''ע נישט געזאגט כמה פעמים ברבים?
נישט יעדע זאך וואס איינער באניצט זיך שלא ביושר מיינט אז ס'איז פאלש, ס'קען בלויז מיינען אז די ניצט עס יעצט פאלש.
וזהו פשוט מאוד
(און בכלל די חוצפה און טפשות פון מאכן א קיגל פון די מדינת השמד מיט די מלכות הגוים בגלות און ערליכע שתדלנים בשליחות הרבנים שליט"א צו חברי הכנסת און מדמה זיין מלתא למלתא פון זאכן וואס זענען רחוקים כמזרח ממערב איז א א הירוס הדת!)
כללו של דבר: האדם לא נברא בעבור מצבו בעולם הזה אלא בעבור מצבו בעולם הבא, אלא שמצבו בעולם הזה הוא אמצעי למצבו בעולם הבא שהוא תכליתו.
(מסילת ישרים פרק א')



orechhakuved@gmail.com

סאטמארע ווארטזאגער
שר חמישים
תגובות: 71
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 04, 2015 3:08 pm

תגובהדורך סאטמארע ווארטזאגער » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 12:15 pm

אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

1. מ׳דארף נישט צוריקגיין צולאנג צוריק, נאר אפאר חדשים צוריק ווען די גיידליינס זענען ארויסגעקומען, זענען אלע היימישע צייטונגען און נייעס קוועלער ארויסגעקומען מיט א גרויסע ויצעקו ״די רעגירונג וויל אונז איינטיילן וויאזוי מחנך צו זיין אונזערע קינדער״ היה לא תהיה! מ׳וועט קעמפפן אקעגן דעם מיט אלע כוחות! מ׳וועט נישט פארהאנדלען גארנישט! אן קיין פשרות ח׳׳ו!. קיינער וויל נישט אז מ׳זאל לערנען מיט זיינע קינדער אפילו איינס פון די סאבדזשעקטס, וכו׳ וכו׳.
אויב וואלט איר דאן אפגעשטעלט א עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד -לאו דוקא א היציגער קנאי- און אים געפרעגט אויב מ׳דארף עפעס טוישן אדער פארבעסערן די לימודי חול צוליב די נייע גיידליינס, וואלט ער דיר אנגעקוקט ווי פון זינען אראפ, וואס הייסט?! דו זעהסט נישט וואס די מצב איז דא, די רעגירונג וויל זיך דא אריינמישן, מ׳דארף זיי שיינערהייט ווייזן די טיר ארויס. די מחשבה ראשונה פון יעדן פשוט׳ן איד אין ביהמ׳׳ד איז געווען אז אונזער חינוך סיסטעם וועט זיין מארגן פונקט ווי נעכטן, גארנישט אנדערש. און יעדער האט פארשטאנען אז דאס טוען די עסקנים, אוודאי מ׳רעדט מער א פאליטישע שפראך צו די בעאמטע, מ׳איז זיי מסביר ווי א גוטע סיסטעם מיר האבן און ווי סוקסעספול מיר זענען, מיר האבן ב׳׳ה פיינע פרנסות וכו׳. אבער אז מיר גייען זיך ׳׳עפעס׳׳ טוישן ווי ס׳איז געווען נעכטן אדער אויפנעמען באצאלטע מענטשן צו משנה זיין אונזער סדר החינוך איז נישט בייגעפאלן פאר קיין איין פשוט׳ן איד אז מ׳רעדט אפילו פון דעם. (במאמר המוסגר. איך רעדט נישט פון די ׳׳היימישע׳׳ אינגעלייט וואס האלטן אז יאפפע׳׳ד איז גערעכט למחצה ולשליש ולרביע, וואס קומט נעבעך פון א מורא׳דיגע ריקנות וואס זיי שפירן אינעם אידישן רעליגיע, וואס מיט אפאר אידישקייט\ בעלי תשובה שיעורים קען מען זיי שטעלן אין פלאץ. ואכמ׳׳ל).
אבער רבות מחשבות בלב איש, פלוצלינג האט זיך אלעס איבערגעדרייט, קודם הערט מען נאר שמועות פורחות אז מ׳גייט ׳נאר צוריקגיין אזויווי אין רבי׳נס צייטן׳, ח׳׳ו א שינוי. דער עולם כאפט נישט פונקטליך וואס דא גייט פאר, ווייל בחדא מחתא זענען מיר דא אינאיינעם אינעם פייער צו קעמפפן, סא כ׳זעה דאך ווי דער זעלבער פייערדיגער האלט אז מ׳דארף צוריקגיין צם רבי׳נס צייטן, נו, מסתם ווייסן זיי וואס זיי טוען, ס׳איז נישט געפערליך, מ׳פארדייט עס, יעדער פארשטייט שוין פארוואס מ׳דארף טאקע.
מיר זענען נאך צוזאמען אויף איין פעידזש, די פייער ברענט נאך, דער עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד האלט נאך אז מער וויפיל ס׳איז געווען אין רבי׳נס צייטן דאס שוין נישט, ס׳איז נישטא וואס צו רעדן דערפון, דער גוי וועט מיר נישט זאגן וואס צו טוהן, ווי לבן האט געזאגט צו אליעזר לא נוכל דבר אליך רע או טוב, פינטל. ס׳גייט נישט אריבער קיין לאנגע צייט ס׳רינט ארויס א בריוו (כ׳האב נעכטן גע׳לינקט צו עס) דאטירט AUG 2018 נישט 3 יאר צוריק, וואס דארטן שטייט קלאר די אלע צוזאמענארבעט פון די עסקנים מיט די רעגירונג און אז מ׳נעמט אויף גרויסע קאמפאניס צו איבערבויען אונזער צובראכענע סיסטעם, ס׳איז נישט א FAKE NEWS צייטונג, ס׳איז א קלארע קראנטע בריוו. וואס איז דאס?! דאס איז אויך געווען אין רבי׳נס צייטן? דאס מיינט אויך אז מ׳איז נישט משנה א זיז כל שהוא? ס׳קומט נישט אריין דא צי ניו יארק האט יא COMMON CORE צי נישט, די שאלה איז דא ווער זענען אונזערע מחנכים? איז דאס א זיז כל שהוא? דאס מיינט אויך אז די רעגירונג שטייט פון דרויסן? איז דאס בייגעפאלן פאר א יעדער פשוט׳ע איד אז מ׳גייט דאס טוהן? די טאן וואס ׳אלע׳ דרשות פון רבנים און ארטיקלען אין צייטונגען האבן געגעבן אפאר חדשים צוריק האט דאס געזאגט? אדרבה פרעגט אייך אליין?!
אלזא פרעג איך נאכאמאל איבער וויפיל גייט מען געבן צו האלטן די רעגירונג אינדרויסן?...

2. וועט בעז׳׳ה נאכפאלגן
3. והוא העיקר, וועט אויך בעז׳׳ה נאכפאלגן

שטארקע חסיד
שר חמישים ומאתים
תגובות: 283
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג סעפטעמבער 29, 2014 9:54 am

תגובהדורך שטארקע חסיד » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 12:50 pm

סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

1. מ׳דארף נישט צוריקגיין צולאנג צוריק, נאר אפאר חדשים צוריק ווען די גיידליינס זענען ארויסגעקומען, זענען אלע היימישע צייטונגען און נייעס קוועלער ארויסגעקומען מיט א גרויסע ויצעקו ״די רעגירונג וויל אונז איינטיילן וויאזוי מחנך צו זיין אונזערע קינדער״ היה לא תהיה! מ׳וועט קעמפפן אקעגן דעם מיט אלע כוחות! מ׳וועט נישט פארהאנדלען גארנישט! אן קיין פשרות ח׳׳ו!. קיינער וויל נישט אז מ׳זאל לערנען מיט זיינע קינדער אפילו איינס פון די סאבדזשעקטס, וכו׳ וכו׳.
אויב וואלט איר דאן אפגעשטעלט א עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד -לאו דוקא א היציגער קנאי- און אים געפרעגט אויב מ׳דארף עפעס טוישן אדער פארבעסערן די לימודי חול צוליב די נייע גיידליינס, וואלט ער דיר אנגעקוקט ווי פון זינען אראפ, וואס הייסט?! דו זעהסט נישט וואס די מצב איז דא, די רעגירונג וויל זיך דא אריינמישן, מ׳דארף זיי שיינערהייט ווייזן די טיר ארויס. די מחשבה ראשונה פון יעדן פשוט׳ן איד אין ביהמ׳׳ד איז געווען אז אונזער חינוך סיסטעם וועט זיין מארגן פונקט ווי נעכטן, גארנישט אנדערש. און יעדער האט פארשטאנען אז דאס טוען די עסקנים, אוודאי מ׳רעדט מער א פאליטישע שפראך צו די בעאמטע, מ׳איז זיי מסביר ווי א גוטע סיסטעם מיר האבן און ווי סוקסעספול מיר זענען, מיר האבן ב׳׳ה פיינע פרנסות וכו׳. אבער אז מיר גייען זיך ׳׳עפעס׳׳ טוישן ווי ס׳איז געווען נעכטן אדער אויפנעמען באצאלטע מענטשן צו משנה זיין אונזער סדר החינוך איז נישט בייגעפאלן פאר קיין איין פשוט׳ן איד אז מ׳רעדט אפילו פון דעם. (במאמר המוסגר. איך רעדט נישט פון די ׳׳היימישע׳׳ אינגעלייט וואס האלטן אז יאפפע׳׳ד איז גערעכט למחצה ולשליש ולרביע, וואס קומט נעבעך פון א מורא׳דיגע ריקנות וואס זיי שפירן אינעם אידישן רעליגיע, וואס מיט אפאר אידישקייט\ בעלי תשובה שיעורים קען מען זיי שטעלן אין פלאץ. ואכמ׳׳ל).
אבער רבות מחשבות בלב איש, פלוצלינג האט זיך אלעס איבערגעדרייט, קודם הערט מען נאר שמועות פורחות אז מ׳גייט ׳נאר צוריקגיין אזויווי אין רבי׳נס צייטן׳, ח׳׳ו א שינוי. דער עולם כאפט נישט פונקטליך וואס דא גייט פאר, ווייל בחדא מחתא זענען מיר דא אינאיינעם אינעם פייער צו קעמפפן, סא כ׳זעה דאך ווי דער זעלבער פייערדיגער האלט אז מ׳דארף צוריקגיין צם רבי׳נס צייטן, נו, מסתם ווייסן זיי וואס זיי טוען, ס׳איז נישט געפערליך, מ׳פארדייט עס, יעדער פארשטייט שוין פארוואס מ׳דארף טאקע.
מיר זענען נאך צוזאמען אויף איין פעידזש, די פייער ברענט נאך, דער עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד האלט נאך אז מער וויפיל ס׳איז געווען אין רבי׳נס צייטן דאס שוין נישט, ס׳איז נישטא וואס צו רעדן דערפון, דער גוי וועט מיר נישט זאגן וואס צו טוהן, ווי לבן האט געזאגט צו אליעזר לא נוכל דבר אליך רע או טוב, פינטל. ס׳גייט נישט אריבער קיין לאנגע צייט ס׳רינט ארויס א בריוו (כ׳האב נעכטן גע׳לינקט צו עס) דאטירט AUG 2018 נישט 3 יאר צוריק, וואס דארטן שטייט קלאר די אלע צוזאמענארבעט פון די עסקנים מיט די רעגירונג און אז מ׳נעמט אויף גרויסע קאמפאניס צו איבערבויען אונזער צובראכענע סיסטעם, ס׳איז נישט א FAKE NEWS צייטונג, ס׳איז א קלארע קראנטע בריוו. וואס איז דאס?! דאס איז אויך געווען אין רבי׳נס צייטן? דאס מיינט אויך אז מ׳איז נישט משנה א זיז כל שהוא? ס׳קומט נישט אריין דא צי ניו יארק האט יא COMMON CORE צי נישט, די שאלה איז דא ווער זענען אונזערע מחנכים? איז דאס א זיז כל שהוא? דאס מיינט אויך אז די רעגירונג שטייט פון דרויסן? איז דאס בייגעפאלן פאר א יעדער פשוט׳ע איד אז מ׳גייט דאס טוהן? די טאן וואס ׳אלע׳ דרשות פון רבנים און ארטיקלען אין צייטונגען האבן געגעבן אפאר חדשים צוריק האט דאס געזאגט? אדרבה פרעגט אייך אליין?!
אלזא פרעג איך נאכאמאל איבער וויפיל גייט מען געבן צו האלטן די רעגירונג אינדרויסן?...

2. וועט בעז׳׳ה נאכפאלגן
3. והוא העיקר, וועט אויך בעז׳׳ה נאכפאלגן


איין שאלה האב איך צו דיר. די ביזט געזיצען ביי די אסיפות ווען מהאט גערעדט ווי אזוי און וואס מפלאנט צו טוהן אדער די רעדסט נאר נאך וואס די האסט געהערט פון אנדערע מענטשן וואס רעדן אויך נאך וואס זיי האבן געהערט פון אנדערע מענטשן ?

איך הער נישט
שר חמישים ומאתים
תגובות: 358
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 19, 2015 10:06 am

תגובהדורך איך הער נישט » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 1:05 pm

סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

1. מ׳דארף נישט צוריקגיין צולאנג צוריק, נאר אפאר חדשים צוריק ווען די גיידליינס זענען ארויסגעקומען, זענען אלע היימישע צייטונגען און נייעס קוועלער ארויסגעקומען מיט א גרויסע ויצעקו ״די רעגירונג וויל אונז איינטיילן וויאזוי מחנך צו זיין אונזערע קינדער״ היה לא תהיה! מ׳וועט קעמפפן אקעגן דעם מיט אלע כוחות! מ׳וועט נישט פארהאנדלען גארנישט! אן קיין פשרות ח׳׳ו!. קיינער וויל נישט אז מ׳זאל לערנען מיט זיינע קינדער אפילו איינס פון די סאבדזשעקטס, וכו׳ וכו׳.
אויב וואלט איר דאן אפגעשטעלט א עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד -לאו דוקא א היציגער קנאי- און אים געפרעגט אויב מ׳דארף עפעס טוישן אדער פארבעסערן די לימודי חול צוליב די נייע גיידליינס, וואלט ער דיר אנגעקוקט ווי פון זינען אראפ, וואס הייסט?! דו זעהסט נישט וואס די מצב איז דא, די רעגירונג וויל זיך דא אריינמישן, מ׳דארף זיי שיינערהייט ווייזן די טיר ארויס. די מחשבה ראשונה פון יעדן פשוט׳ן איד אין ביהמ׳׳ד איז געווען אז אונזער חינוך סיסטעם וועט זיין מארגן פונקט ווי נעכטן, גארנישט אנדערש. און יעדער האט פארשטאנען אז דאס טוען די עסקנים, אוודאי מ׳רעדט מער א פאליטישע שפראך צו די בעאמטע, מ׳איז זיי מסביר ווי א גוטע סיסטעם מיר האבן און ווי סוקסעספול מיר זענען, מיר האבן ב׳׳ה פיינע פרנסות וכו׳. אבער אז מיר גייען זיך ׳׳עפעס׳׳ טוישן ווי ס׳איז געווען נעכטן אדער אויפנעמען באצאלטע מענטשן צו משנה זיין אונזער סדר החינוך איז נישט בייגעפאלן פאר קיין איין פשוט׳ן איד אז מ׳רעדט אפילו פון דעם. (במאמר המוסגר. איך רעדט נישט פון די ׳׳היימישע׳׳ אינגעלייט וואס האלטן אז יאפפע׳׳ד איז גערעכט למחצה ולשליש ולרביע, וואס קומט נעבעך פון א מורא׳דיגע ריקנות וואס זיי שפירן אינעם אידישן רעליגיע, וואס מיט אפאר אידישקייט\ בעלי תשובה שיעורים קען מען זיי שטעלן אין פלאץ. ואכמ׳׳ל).
אבער רבות מחשבות בלב איש, פלוצלינג האט זיך אלעס איבערגעדרייט, קודם הערט מען נאר שמועות פורחות אז מ׳גייט ׳נאר צוריקגיין אזויווי אין רבי׳נס צייטן׳, ח׳׳ו א שינוי. דער עולם כאפט נישט פונקטליך וואס דא גייט פאר, ווייל בחדא מחתא זענען מיר דא אינאיינעם אינעם פייער צו קעמפפן, סא כ׳זעה דאך ווי דער זעלבער פייערדיגער האלט אז מ׳דארף צוריקגיין צם רבי׳נס צייטן, נו, מסתם ווייסן זיי וואס זיי טוען, ס׳איז נישט געפערליך, מ׳פארדייט עס, יעדער פארשטייט שוין פארוואס מ׳דארף טאקע.
מיר זענען נאך צוזאמען אויף איין פעידזש, די פייער ברענט נאך, דער עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד האלט נאך אז מער וויפיל ס׳איז געווען אין רבי׳נס צייטן דאס שוין נישט, ס׳איז נישטא וואס צו רעדן דערפון, דער גוי וועט מיר נישט זאגן וואס צו טוהן, ווי לבן האט געזאגט צו אליעזר לא נוכל דבר אליך רע או טוב, פינטל. ס׳גייט נישט אריבער קיין לאנגע צייט ס׳רינט ארויס א בריוו (כ׳האב נעכטן גע׳לינקט צו עס) דאטירט AUG 2018 נישט 3 יאר צוריק, וואס דארטן שטייט קלאר די אלע צוזאמענארבעט פון די עסקנים מיט די רעגירונג און אז מ׳נעמט אויף גרויסע קאמפאניס צו איבערבויען אונזער צובראכענע סיסטעם, ס׳איז נישט א FAKE NEWS צייטונג, ס׳איז א קלארע קראנטע בריוו. וואס איז דאס?! דאס איז אויך געווען אין רבי׳נס צייטן? דאס מיינט אויך אז מ׳איז נישט משנה א זיז כל שהוא? ס׳קומט נישט אריין דא צי ניו יארק האט יא COMMON CORE צי נישט, די שאלה איז דא ווער זענען אונזערע מחנכים? איז דאס א זיז כל שהוא? דאס מיינט אויך אז די רעגירונג שטייט פון דרויסן? איז דאס בייגעפאלן פאר א יעדער פשוט׳ע איד אז מ׳גייט דאס טוהן? די טאן וואס ׳אלע׳ דרשות פון רבנים און ארטיקלען אין צייטונגען האבן געגעבן אפאר חדשים צוריק האט דאס געזאגט? אדרבה פרעגט אייך אליין?!
אלזא פרעג איך נאכאמאל איבער וויפיל גייט מען געבן צו האלטן די רעגירונג אינדרויסן?...

2. וועט בעז׳׳ה נאכפאלגן
3. והוא העיקר, וועט אויך בעז׳׳ה נאכפאלגן

דאס אז די עסקנים ארבעטן היינט ביי האנט מיט די רבנים און דיינים איז פאר רובה דמינכרה פונקט געניג, פינטל,

און א זייטיגן נאטיץ מען רעדט דא פון אחריותדיגע וועטעראן עסקנים פון קרוב צו א יובל שנים איך גלייב זיי האבן די תכסיסי מלחמה און ווייסן וואס זיי טיען

אוועטאר
אומאפיציעל
שר חמש מאות
תגובות: 527
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 16, 2012 4:24 pm

תגובהדורך אומאפיציעל » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 2:05 pm

אנטשולדיגט, איך האב פארגעסן נעכטן צו אטאזשירן די דרשה פון הגה"צ אב"ד קרית קאשוי שליט"א.

דא איז עס:

דרשת אבד קרית קאשוי תשעה באב תשעט (1).pdf
(102.44 KiB) דאונלאודעד 96 מאל

אוועטאר
מילכיגער
שר האלפיים
תגובות: 2586
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2011 4:41 pm

תגובהדורך מילכיגער » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 3:59 pm

עס איז דא ביי מיר אין קעשענע אן אייזערנעם כלל אין אלע מיני וויכוחים און דאס דארף זיין א אייזערנעם כלל ביי יעדעם וואס האמת נר לרגלו. און די כלל איז ווי פאלגענד:
דעבאטיר נאר מיט אזוינע וואס רעספעקטירן די פאקטן. פינטל.


ס'איז טאקע זייער שווער. און דאס איז אמת ביי אלע צדדים און אין אלע מחלוקות. ס'איז טאקע שווער צו אנהייבן פון פריש און פרובירן צו דערגיין די מציאות, קבל את האמת ממי שאמרו איז פון די שווערסטע זאכן ווייל די מציאות איז אז דער אמת זאגער איז א פארפיינטעטער מענטש, אבער אין ברירה ,חוץ טאמער איז אייער מיינונג נאר א צושפייז צום וואסער מאלעריי אין בור הטבילה.
Dear Milkman: From now on please leave two pints every other day and one pint on the days in between, except Wednesdays and Saturdays when I don't want any milk.

El Rushbo
שר האלף
תגובות: 1223
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג אוקטובער 31, 2014 10:34 am
לאקאציע: Almost Daily on MSNBC...

תגובהדורך El Rushbo » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 4:24 pm

פרידן האט געשריבן:איך פראביר צו פארשטיין לויט די דרשות און הסברים אין די לעצטע צייט בנוגע ענגליש, זעה איך נישט פארוואס איין שעה ענגליש ביז היינט אין יא מותר, אויף וואס ארויף האט מען דעי פשרה יא געמעגט געבן פאר די רעגורונג 40-50 יאר צירוק פארוואס האבן דשי פריעדיגע צדיקים ווען עס איז נאך בימים ההם געווען אסאך מער בויגזאמקייט צו אונזער ציבור נישט געזאגט לא מיט א אלף, צו זענען אויך דעמאטס די עסקנים וועלעכע האבן דאס איינגעפעדעמט אין פארדייט די רבנים, איז עס דעמאלטס דורך שטיל האט מען דעמאלטס אויך פארפירט, האב מען עס דעמאלטס נאר געטון וועגן געלט?
איינער מיט באקאנטשאפט מיט די היסטאריע זאל אריין קומען ביטע

איך האב געליינט א דרשה אין שוהל פון א איד א באקאנטער משפיע, ווי ער פראבירט צו אראפצומאלן דעת אדמו"ר מ'סאטמער ז"ל וצדיקים הקודמים, אז זיי האבן נאר מסכים געווען צו אריינלאזן לימודי חול אינעם חינוך סיסטעם 'בכלל' אויב ס'וועט זיין א ליצנות, דהיינו, אז מ'זאל נישט געהעריג לערנען, און קענען ענגליש זאל זיין אראפגעקוקט, אזוי אז ס'זאל זיך גארנישט אנקלעבן (קען זיין דאס איז דער מקור צום מנהג הקדום פון באנאנא שאלעכץ געווארפעריי), און ווער ס'זאגט אנדערש איז תולה בוקי וסרוקי אינעם רבין ז"ל.

ס'איז מיר א חידוש, ווייל קאשויער רביים מיט די קינדער האבן געקענט א גוטן ענגליש, כ'גלויב נישט אז ס'קומט פון נישט לערנען, און איך האב געלעגנט אין שאפראנע חדר (א שלב פרומער פון סאטמער) און דארט איז דער ענגליש געווען א געהעריגע לימוד (נישט אז דאס האט מיך אויסגעלערנט, אבער קיין ליצנות ווי אין סאטמער איז עס נישט געווען).

אביסל אינטערסאנט

בריווח
שר העשר
תגובות: 31
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 23, 2019 12:44 am

תגובהדורך בריווח » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 5:04 pm

סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

.....

(איך האב אראפגעשניטן פון די ווערטער איינפאך נישט צו מאכן אומבאקוועם צו לייענען)

אייער פראגע איז א גוטע, אויב עס האט זיך עפעס געטוישט. אין פאקט האט זיך גארנישט געטוישט.

וויאזוי יעדער האט פארשטאנען און געטראכט אז מען גייט זיך ספראווען מיט די פראבלעמען קען דאך נישט זיין די אחריות פון די עסקנים. נאך אלעמען זאגט די וועלט "צוויי אידן דריי מיינונגען" עס איז באמת שווער - און גאנץ ווארשיינליך אוממעגליך - צופרידן צושטעלן יעדעם איינעם, אפילו נאר נאענט צו יעדעם איינעם.

טא, אז עס מאכט זיך א פראבלעם אז די ולמלשנים האבן זיך גענומען צו אונזערע ביינער ר"ל און מיר דארפן א סטראטעגיע וויאזוי דאס צו האנדלען, איז דאס עפעס וואס נעמט צייט און אסאך מחשבה.

איז פארשטייט זיך אז עס איז אלס דא די לעצטע אפציע - אויב זאל עס ח"ו קומען צו דעם - און דאס איז מסירת נפש ממש. און אויב קומט עס חלילה צו דעם און די רבנים שרייבן להלכה למעשה - דאס הייסט נישט אויף א אופן פון ארויסברענגען די שווערע לאגע - אז מען דארף גיין אויף מסירת נפש, דאס הייסט אין היינטיגע צייטן לכאורה טורמע - מיט'ן אויבערשטנס הילף איז דאס די ערגסטע וואס קען פאסירן ח"ו - איז זיכער אז דאס איז וואס מען דארף טאן.

די פראגע איז נאר נישט וואס איז די לעצטע אפציע, נאר וואס זענען די אפציעס בעפאר, און אויב זענען טאקע דא אפציעס בעפאר. ווי די גמ' זאגט לעולם ירגיז אדם יצר טוב על יצר הרע .... אם נצחו מוטב ואם לאו יעסוק בתורה .... אם נצחו מוטב ואם לאו יקרא קריאת שמע .... אם נצחו מוטב ואם לאו יזכור לו יום המיתה שנאמר וכו'... דאס הייסט די לעצטע אפציע איז יום המיתה, אבער עס איז אלס דא וואס צו פרובירן בעפאר.

אבער איין זאך דארף שטיין פאר די אויגן. אז מיר האבן א כלל אז בכלל נאכגעבן ווען די רעגירונג פארלאנגט עפעס איז נישט פראקטיש ווייל דאס ברענגט זיי אויף די אפעטיט, און בשעת גזירה איז דאס נישט נאר נישט פראקטיש נאר אויך נישט אויסגעהאלטן. דעריבער איז די פראגע אלס, אויב מאכט זיך א פראבלעם מיט די רעגירונג, וואס מעג מען און וואס מעג מען נישט טאן.

און דא איז דא וואס מענטשן אין בית המדרש טראכטן, עס איז דא וואס די רבנים טראכטן, עס איז דא וואס די עסקנים טראכטן, אן עס איז דא וואס די רעגירונג טראכט.

אלזא, זעצן זיך די רבנים מיט די עסקנים צוזאמען און מען ארבעט אויס א מהלך. און עס בלייבט ביי זיי אז אצינד זאגן פאר די רעגירונג מיש זיך נישט אריין אין די לימודים און אונז וועלן מיר אליינס מאכן זיכער אז אלס קלאפט, דאס איז עפעס וואס מיר מעגן אצינד טאן. דאס הייסט נישט נאכגעגעבן זינט מען האלט נאך פאר זייער פארלאנג, און דאס הייסט נישט משנה געווען זינט דאס איז שוין געווען אמאל נאר איז געווארן פארנאכלעסיגט.

יעצט, עס זענען ווי עס קוקט אויס דא רבנים וואס האלטן אנדערש. קען זיין. דאס ווייס איך אליינס, אז טייל פון רבנים וואס האבן געהאלטן אנדערש האבן זיך צונויפגעשמועסט מיט די רבנים און עסקנים וואס זענען אקטיוו פארמישט און האבן געטוישט זייער מיינונג. אבער איך קען פארשטיין און אננעמען אז מעגליך טייל וועלן נישט טוישן זייער מיינונג.

די זעלבע איז מיט מענטשן ארום. טייל האבן געטראכט אנדערע מהלכים, טייל האבן פארשטאנען אנדערש, אבער די וואס זענען אחריות צו טאן, זיי מוזן למעשה נעמען א מהלך, ביי זיי איז שפעקולאציעס און שמועסערייען נישט אקטועל.

אלזא, מצד זיי האט זיך גארנישט געטוישט זינט די אנהייב מערכה ביז יעצט. די געדאנק אז מען קען נישט טוישן די חינוך איז געבליבן - זינט אזוי איז געווען אמאל בהסכמת גדולי ישראל, קען מען אצינד צוריק גיין צו דעם -, די געדאנק אז מען קען נישט נאכגעבן וואס די רעגירונג פארלאנגט איז געבליבן - זינט מען האלט נאך בעפאר דעם און מען ארבעט טאקע אויף דעם אז זיי זאלן נישט פארלאנגען -.

דאס איז צו אייער ערשטע פונקט.

די צווייטע פונקט איז נאך פשוט'ער. יעדער פארשטייט אז ווען מען רעדט צו די רעגירונג, און מען זאגט זיי "מיש זיך נישט, אונזער חינוך איז גוט" איז דאס א זייער שווערע סחורה צו פארקויפן. זיי זענען געהעצט, זיי פארשטייען נישט אונזער קולטור, זיי האבן נישט ארויס וואס אונז קענען יא אדער נישט און פארוואס.

דעריבער אז מען וויל אהערשטעלן עפעס וואס זאל זיין די מעגליכקייט אז זיי זאלן אפקויפן און זיין צופרידן, דארף עס זיין צוגעשטעלט אויפ'ן בעסטן אופן.

און אלזא, פונקט ווי ווען א רב גיט א הכשר אויף א פראדוקט, גייט ער צו די קאמפאני, קען זיין אפילו א גוי'שע קאמפאני, זאגט יענעם פונקטליך וואס די פראדוקט איז וואס ער וויל מאכן. און זייער וויכטיג, זאגט יענעם וואס קען נישט געטאן ווערן, וואס קען נישט גענוצט ווערן וכדו', און די קאמפאני שטעלט דאס אהער.

פארשטייט יעדער זייער פשוט, אז ווילאנג די קאמפאני ווייסט וואס איך וויל, און וואס איך קען יא אדער נישט אננעמען, איז גוט. מען קוקט נאך אז ער טוט טאקע וואס מען פארלאנגט און אלעס קלאפט.

ווען מען וויל אהערשטעלן א קעריקולעם איז דאס גענוי אזוי. עס איז נישטא ביי אונז די וואס זענען געלערענט אויף דעם, דאס איז א פאך. גייט מען צו איינעם וואס פארשטייט צו דעם, מען זאגט אים וואס מען קען יא אדער נישט טאן, און מען בעט יענעם אויסארבעטן די פראדוקט אז עס זאל זיין פראפעסיאנאל, עס זאל זיין עפעס וואס די באורד אוו רידזשענס וועט אננעמען - לאמיר האפן - און אזוי ארום פארמיידן אז זיי זאלן וועלן און באשטעטיגן די נייע גיידליינס.

עס איז נאך מער. ווען מען גייט צו די רידזשענס און מען זאגט זיי "איך האב א גוטע מהלך פאר חינוך" און מען שטעלט זיי אהער א אייגענע פלאן, איז דא פיל ווייניגער שאנסן אז זיי זאלן עס אננעמען ווי ווען די פלאן קומט אראפגעשטעלט פון א פראפעשאנעל קאמפאני וואס גיט זיך אפ מיט די זאכן. נישט נאר ווייל עס איז בעסער אהערגעשטעלט, נאר אזוי גייט די וועלט. דו קענסט קומען אין געריכט און זאגן די בעסטע טענה, און עס אפילו זאגן אויפ'ן בעסט'ן וועג, די ריכטער וועט פיל ענדערש אננעמען דיין טענה ווען עס קומט פון א פראפעשאנעל לויער. מען קען זאגן די זעלבע זאך, און פון א פראפעשאנעל נעמט מען עס אן גרינגער.

און עס גייט נאך טיפער. ווען איינער זאל אריינקומען אין געריכט, און זאגן א געוויסע טענה. זינט דער מענטש איז נישט קיין לויער, האט נישט די ריכטער קיין שום טראסט אין אים. ער וועט אים יעדע פונקט נאכקוקן, נאכפרעגן און זיכער מאכן אז עס איז טאקע אזוי ווי יענער זאגט. אבער ווען א לויער קומט אריין, איז דא א געוויסע טראסט, דער ריכטער וועט פיל גרינגער אננעמען וואס יענער זאגט.

אז מיר גייען צו די רידזשענס און מיר טראגן אן א פלאן וואס מיר ווילן און קענען טאן, איז הימל און ערד אונטערשיד וויאזוי עס איז געשריבן, ווער עס האט עס געשריבן, און ווער עס זאגט אז עס איז גוט.

אז עס קומט פון א פראפעשאנעל, געשריבן פראפעשאנעל, און יענער פראפעשאנעל זאגט "איך האב עס געשריבן, און עס איז גוט" איז עס להבדיל ווי אן הסכמה פון א רב אויף א ספר, און עס דארף פיל ווייניגער ווערן נאכגעקוקט און געגריבלט.

פארשטייט זיך, אז אונז מצדינו דארפן מאכן זיכער אז די פלאן וואס יענער שטעלט צו איז טאקע אויסגעהאלטן, אבער למעשה אויב איז עס טאקע אויסגעאלטן, און עס איז אראפגעלייגט אויף דער דערמאנטן מהלך, שטעלט עס אראפ אז עס זאל זיין א גרעסערע שאנס צו ווערן אנגענומען.
איך פארטרעט נישט קיינעם. איך בין נישט קיין ווארטזאגער פאר קיינעם. סך הכל פרוביר איך צו פארשטיין וואס גייט פאר. דעריבער אויב טרעפט איר עפעס אין מיינע רייד וואס שטימט נישט, לייגט עס חלילה נישט אן אויף די רבנים אדער עסקנים.

קאנסילמאן
שר האלף
תגובות: 1365
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 23, 2018 7:26 pm

תגובהדורך קאנסילמאן » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 6:08 pm

אויפן פאריגען דף די לעצטע תגובה האט דא בריווח געשריבען זייער א וויכטיגע און צום פונקט תגובה ער האט פארגעהאלטען אויף געוויסע לגיונות פון די מערכה קעגן די עסקנים,

דערויף האט איר רעגאירט:
סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:הרב בריווח, כ׳האב נישט קיין צייט יעצט צו ענטפערן. אבער א קלייניגקייט......


אבער ווי עס זעט אויס האט איר שוין יעצט צייט, ביטע רעספעטירען די ליינער דא, אפשר נעמט איר די מי און איר פארענפערט זיך?

שכוח

אין כל חדש
שר האלף
תגובות: 1099
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג נובעמבער 22, 2016 6:46 pm

תגובהדורך אין כל חדש » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 7:34 pm

סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

1. מ׳דארף נישט צוריקגיין צולאנג צוריק, נאר אפאר חדשים צוריק ווען די גיידליינס זענען ארויסגעקומען, זענען אלע היימישע צייטונגען און נייעס קוועלער ארויסגעקומען מיט א גרויסע ויצעקו ״די רעגירונג וויל אונז איינטיילן וויאזוי מחנך צו זיין אונזערע קינדער״ היה לא תהיה! מ׳וועט קעמפפן אקעגן דעם מיט אלע כוחות! מ׳וועט נישט פארהאנדלען גארנישט! אן קיין פשרות ח׳׳ו!. קיינער וויל נישט אז מ׳זאל לערנען מיט זיינע קינדער אפילו איינס פון די סאבדזשעקטס, וכו׳ וכו׳.
אויב וואלט איר דאן אפגעשטעלט א עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד -לאו דוקא א היציגער קנאי- און אים געפרעגט אויב מ׳דארף עפעס טוישן אדער פארבעסערן די לימודי חול צוליב די נייע גיידליינס, וואלט ער דיר אנגעקוקט ווי פון זינען אראפ, וואס הייסט?! דו זעהסט נישט וואס די מצב איז דא, די רעגירונג וויל זיך דא אריינמישן, מ׳דארף זיי שיינערהייט ווייזן די טיר ארויס. די מחשבה ראשונה פון יעדן פשוט׳ן איד אין ביהמ׳׳ד איז געווען אז אונזער חינוך סיסטעם וועט זיין מארגן פונקט ווי נעכטן, גארנישט אנדערש. און יעדער האט פארשטאנען אז דאס טוען די עסקנים, אוודאי מ׳רעדט מער א פאליטישע שפראך צו די בעאמטע, מ׳איז זיי מסביר ווי א גוטע סיסטעם מיר האבן און ווי סוקסעספול מיר זענען, מיר האבן ב׳׳ה פיינע פרנסות וכו׳. אבער אז מיר גייען זיך ׳׳עפעס׳׳ טוישן ווי ס׳איז געווען נעכטן אדער אויפנעמען באצאלטע מענטשן צו משנה זיין אונזער סדר החינוך איז נישט בייגעפאלן פאר קיין איין פשוט׳ן איד אז מ׳רעדט אפילו פון דעם. (במאמר המוסגר. איך רעדט נישט פון די ׳׳היימישע׳׳ אינגעלייט וואס האלטן אז יאפפע׳׳ד איז גערעכט למחצה ולשליש ולרביע, וואס קומט נעבעך פון א מורא׳דיגע ריקנות וואס זיי שפירן אינעם אידישן רעליגיע, וואס מיט אפאר אידישקייט\ בעלי תשובה שיעורים קען מען זיי שטעלן אין פלאץ. ואכמ׳׳ל).
אבער רבות מחשבות בלב איש, פלוצלינג האט זיך אלעס איבערגעדרייט, קודם הערט מען נאר שמועות פורחות אז מ׳גייט ׳נאר צוריקגיין אזויווי אין רבי׳נס צייטן׳, ח׳׳ו א שינוי. דער עולם כאפט נישט פונקטליך וואס דא גייט פאר, ווייל בחדא מחתא זענען מיר דא אינאיינעם אינעם פייער צו קעמפפן, סא כ׳זעה דאך ווי דער זעלבער פייערדיגער האלט אז מ׳דארף צוריקגיין צם רבי׳נס צייטן, נו, מסתם ווייסן זיי וואס זיי טוען, ס׳איז נישט געפערליך, מ׳פארדייט עס, יעדער פארשטייט שוין פארוואס מ׳דארף טאקע.
מיר זענען נאך צוזאמען אויף איין פעידזש, די פייער ברענט נאך, דער עוורידזש איד אין ביהמ׳׳ד האלט נאך אז מער וויפיל ס׳איז געווען אין רבי׳נס צייטן דאס שוין נישט, ס׳איז נישטא וואס צו רעדן דערפון, דער גוי וועט מיר נישט זאגן וואס צו טוהן, ווי לבן האט געזאגט צו אליעזר לא נוכל דבר אליך רע או טוב, פינטל. ס׳גייט נישט אריבער קיין לאנגע צייט ס׳רינט ארויס א בריוו (כ׳האב נעכטן גע׳לינקט צו עס) דאטירט AUG 2018 נישט 3 יאר צוריק, וואס דארטן שטייט קלאר די אלע צוזאמענארבעט פון די עסקנים מיט די רעגירונג און אז מ׳נעמט אויף גרויסע קאמפאניס צו איבערבויען אונזער צובראכענע סיסטעם, ס׳איז נישט א FAKE NEWS צייטונג, ס׳איז א קלארע קראנטע בריוו. וואס איז דאס?! דאס איז אויך געווען אין רבי׳נס צייטן? דאס מיינט אויך אז מ׳איז נישט משנה א זיז כל שהוא? ס׳קומט נישט אריין דא צי ניו יארק האט יא COMMON CORE צי נישט, די שאלה איז דא ווער זענען אונזערע מחנכים? איז דאס א זיז כל שהוא? דאס מיינט אויך אז די רעגירונג שטייט פון דרויסן? איז דאס בייגעפאלן פאר א יעדער פשוט׳ע איד אז מ׳גייט דאס טוהן? די טאן וואס ׳אלע׳ דרשות פון רבנים און ארטיקלען אין צייטונגען האבן געגעבן אפאר חדשים צוריק האט דאס געזאגט? אדרבה פרעגט אייך אליין?!
אלזא פרעג איך נאכאמאל איבער וויפיל גייט מען געבן צו האלטן די רעגירונג אינדרויסן?...

2. וועט בעז׳׳ה נאכפאלגן
3. והוא העיקר, וועט אויך בעז׳׳ה נאכפאלגן

איך בין נישט אין די מוט פון אריינגיין באריכות אין א נושא וואס איך קען נישט
אבער די תגובה האב איך פלעין נישט פארשטאנען, מען שמועסט שוין דא 7 בלעטער אז אינו דומה אפאר חדשים צוריק צו יעצט און ממש לא קרב זה לזה
סא וואס קומסטו איבערשרייבן אן ארגומענט אן מחדש זיין גארנישט

אפאר חדשים צוריק האט די קאמישאנער פארלאנגט וואס צו טון, האט מען גשריגן לא מיט א גרויסן אל"ף (לא)
יעצט איז די רעדע פון בעטן ביי די וואס זענען בכח אנידערצושטימען די גיידליינס, ביטע העלף אונז מיט אונזער לא געשריי

און נאכאמאל, איך בין נישט דא אריינצוקריכן אין די נושא, און בוודאי די רבנים היושבים על מדון לא לדידי ולא דכוותי צריכי, אבער די צושטעל פון אפאר חדשים צוריק ביז היינט נאך 7 בלעטער פון אויסשמועסן די מציאות הדברים, איז עפעס וואס גייט מיר עפעס נישט אין קאפ אריין

ישרן
שר חמישים
תגובות: 59
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 07, 2019 12:11 am

תגובהדורך ישרן » דאנארשטאג אוגוסט 22, 2019 10:14 pm

א נקודה לעיון. שטעלט אייך פאר ווען די טויש אראפ פון צוויי שעה וואלט געווען אפיציעל בימי הבר"מ מטעם הקהילה, וואלטן די אלע וואס פארפירן יעצט געשריגן יעמאלט היתכן מען איז פרומער מרביה"ק וכו' וכו', און אויב מען וואלט יעצט גערעדט פון צוריקשטעלן צוויי שעה וואלט עס געווען החזרת עטרה ליושנה, נאר ווייל די טויש איז געשעהן צוביסלעך אומאפיציעל, האט מען יעמאלט נישט געשריען, יעצט אז מען רעדט פון צוריקשטעלן ברויך מען זיך מוסר נפש זיין כפשוטו דערויף. ודו"ק היטב ועדיין צע"ג.

עס וועט זיין גיט
שר מאה
תגובות: 229
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 29, 2018 1:18 pm

תגובהדורך עס וועט זיין גיט » פרייטאג אוגוסט 23, 2019 11:11 am


Gevald Geshrigen
שר האלפיים
תגובות: 2860
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 29, 2011 10:41 pm

תגובהדורך Gevald Geshrigen » פרייטאג אוגוסט 23, 2019 11:28 am

בריווח האט געשריבן:
סאטמארע ווארטזאגער האט געשריבן:אלע דא פרובירן מסביר זיין די מהלך פון די חשוב׳ע עסקנים אז מיר זענען מסביר פארן רעגירונג אז מיר גייען טוישן און פארבעסערן אונזער קוריקעלעם, צולייגן בכמות מער צייט פאר די לימודים, און באיכות מער ערנסט נעמען די זאך, כדי די רעגירונג זאל זיך בארואיגן און שטיין פון דרויסן, און מיר וועלן בעז׳׳ה ווייטער מחנך זיין אונזער טייערע קינדער ע׳׳ד המסורה.

.....

(איך האב אראפגעשניטן פון די ווערטער איינפאך נישט צו מאכן אומבאקוועם צו לייענען)

אייער פראגע איז א גוטע, אויב עס האט זיך עפעס געטוישט. אין פאקט האט זיך גארנישט געטוישט.

וויאזוי יעדער האט פארשטאנען און געטראכט אז מען גייט זיך ספראווען מיט די פראבלעמען קען דאך נישט זיין די אחריות פון די עסקנים. נאך אלעמען זאגט די וועלט "צוויי אידן דריי מיינונגען" עס איז באמת שווער - און גאנץ ווארשיינליך אוממעגליך - צופרידן צושטעלן יעדעם איינעם, אפילו נאר נאענט צו יעדעם איינעם.

טא, אז עס מאכט זיך א פראבלעם אז די ולמלשנים האבן זיך גענומען צו אונזערע ביינער ר"ל און מיר דארפן א סטראטעגיע וויאזוי דאס צו האנדלען, איז דאס עפעס וואס נעמט צייט און אסאך מחשבה.

איז פארשטייט זיך אז עס איז אלס דא די לעצטע אפציע - אויב זאל עס ח"ו קומען צו דעם - און דאס איז מסירת נפש ממש. און אויב קומט עס חלילה צו דעם און די רבנים שרייבן להלכה למעשה - דאס הייסט נישט אויף א אופן פון ארויסברענגען די שווערע לאגע - אז מען דארף גיין אויף מסירת נפש, דאס הייסט אין היינטיגע צייטן לכאורה טורמע - מיט'ן אויבערשטנס הילף איז דאס די ערגסטע וואס קען פאסירן ח"ו - איז זיכער אז דאס איז וואס מען דארף טאן.

די פראגע איז נאר נישט וואס איז די לעצטע אפציע, נאר וואס זענען די אפציעס בעפאר, און אויב זענען טאקע דא אפציעס בעפאר. ווי די גמ' זאגט לעולם ירגיז אדם יצר טוב על יצר הרע .... אם נצחו מוטב ואם לאו יעסוק בתורה .... אם נצחו מוטב ואם לאו יקרא קריאת שמע .... אם נצחו מוטב ואם לאו יזכור לו יום המיתה שנאמר וכו'... דאס הייסט די לעצטע אפציע איז יום המיתה, אבער עס איז אלס דא וואס צו פרובירן בעפאר.

אבער איין זאך דארף שטיין פאר די אויגן. אז מיר האבן א כלל אז בכלל נאכגעבן ווען די רעגירונג פארלאנגט עפעס איז נישט פראקטיש ווייל דאס ברענגט זיי אויף די אפעטיט, און בשעת גזירה איז דאס נישט נאר נישט פראקטיש נאר אויך נישט אויסגעהאלטן. דעריבער איז די פראגע אלס, אויב מאכט זיך א פראבלעם מיט די רעגירונג, וואס מעג מען און וואס מעג מען נישט טאן.

און דא איז דא וואס מענטשן אין בית המדרש טראכטן, עס איז דא וואס די רבנים טראכטן, עס איז דא וואס די עסקנים טראכטן, אן עס איז דא וואס די רעגירונג טראכט.

אלזא, זעצן זיך די רבנים מיט די עסקנים צוזאמען און מען ארבעט אויס א מהלך. און עס בלייבט ביי זיי אז אצינד זאגן פאר די רעגירונג מיש זיך נישט אריין אין די לימודים און אונז וועלן מיר אליינס מאכן זיכער אז אלס קלאפט, דאס איז עפעס וואס מיר מעגן אצינד טאן. דאס הייסט נישט נאכגעגעבן זינט מען האלט נאך פאר זייער פארלאנג, און דאס הייסט נישט משנה געווען זינט דאס איז שוין געווען אמאל נאר איז געווארן פארנאכלעסיגט.

יעצט, עס זענען ווי עס קוקט אויס דא רבנים וואס האלטן אנדערש. קען זיין. דאס ווייס איך אליינס, אז טייל פון רבנים וואס האבן געהאלטן אנדערש האבן זיך צונויפגעשמועסט מיט די רבנים און עסקנים וואס זענען אקטיוו פארמישט און האבן געטוישט זייער מיינונג. אבער איך קען פארשטיין און אננעמען אז מעגליך טייל וועלן נישט טוישן זייער מיינונג.

די זעלבע איז מיט מענטשן ארום. טייל האבן געטראכט אנדערע מהלכים, טייל האבן פארשטאנען אנדערש, אבער די וואס זענען אחריות צו טאן, זיי מוזן למעשה נעמען א מהלך, ביי זיי איז שפעקולאציעס און שמועסערייען נישט אקטועל.

אלזא, מצד זיי האט זיך גארנישט געטוישט זינט די אנהייב מערכה ביז יעצט. די געדאנק אז מען קען נישט טוישן די חינוך איז געבליבן - זינט אזוי איז געווען אמאל בהסכמת גדולי ישראל, קען מען אצינד צוריק גיין צו דעם -, די געדאנק אז מען קען נישט נאכגעבן וואס די רעגירונג פארלאנגט איז געבליבן - זינט מען האלט נאך בעפאר דעם און מען ארבעט טאקע אויף דעם אז זיי זאלן נישט פארלאנגען -.

דאס איז צו אייער ערשטע פונקט.

די צווייטע פונקט איז נאך פשוט'ער. יעדער פארשטייט אז ווען מען רעדט צו די רעגירונג, און מען זאגט זיי "מיש זיך נישט, אונזער חינוך איז גוט" איז דאס א זייער שווערע סחורה צו פארקויפן. זיי זענען געהעצט, זיי פארשטייען נישט אונזער קולטור, זיי האבן נישט ארויס וואס אונז קענען יא אדער נישט און פארוואס.

דעריבער אז מען וויל אהערשטעלן עפעס וואס זאל זיין די מעגליכקייט אז זיי זאלן אפקויפן און זיין צופרידן, דארף עס זיין צוגעשטעלט אויפ'ן בעסטן אופן.

און אלזא, פונקט ווי ווען א רב גיט א הכשר אויף א פראדוקט, גייט ער צו די קאמפאני, קען זיין אפילו א גוי'שע קאמפאני, זאגט יענעם פונקטליך וואס די פראדוקט איז וואס ער וויל מאכן. און זייער וויכטיג, זאגט יענעם וואס קען נישט געטאן ווערן, וואס קען נישט גענוצט ווערן וכדו', און די קאמפאני שטעלט דאס אהער.

פארשטייט יעדער זייער פשוט, אז ווילאנג די קאמפאני ווייסט וואס איך וויל, און וואס איך קען יא אדער נישט אננעמען, איז גוט. מען קוקט נאך אז ער טוט טאקע וואס מען פארלאנגט און אלעס קלאפט.

ווען מען וויל אהערשטעלן א קעריקולעם איז דאס גענוי אזוי. עס איז נישטא ביי אונז די וואס זענען געלערענט אויף דעם, דאס איז א פאך. גייט מען צו איינעם וואס פארשטייט צו דעם, מען זאגט אים וואס מען קען יא אדער נישט טאן, און מען בעט יענעם אויסארבעטן די פראדוקט אז עס זאל זיין פראפעסיאנאל, עס זאל זיין עפעס וואס די באורד אוו רידזשענס וועט אננעמען - לאמיר האפן - און אזוי ארום פארמיידן אז זיי זאלן וועלן און באשטעטיגן די נייע גיידליינס.

עס איז נאך מער. ווען מען גייט צו די רידזשענס און מען זאגט זיי "איך האב א גוטע מהלך פאר חינוך" און מען שטעלט זיי אהער א אייגענע פלאן, איז דא פיל ווייניגער שאנסן אז זיי זאלן עס אננעמען ווי ווען די פלאן קומט אראפגעשטעלט פון א פראפעשאנעל קאמפאני וואס גיט זיך אפ מיט די זאכן. נישט נאר ווייל עס איז בעסער אהערגעשטעלט, נאר אזוי גייט די וועלט. דו קענסט קומען אין געריכט און זאגן די בעסטע טענה, און עס אפילו זאגן אויפ'ן בעסט'ן וועג, די ריכטער וועט פיל ענדערש אננעמען דיין טענה ווען עס קומט פון א פראפעשאנעל לויער. מען קען זאגן די זעלבע זאך, און פון א פראפעשאנעל נעמט מען עס אן גרינגער.

און עס גייט נאך טיפער. ווען איינער זאל אריינקומען אין געריכט, און זאגן א געוויסע טענה. זינט דער מענטש איז נישט קיין לויער, האט נישט די ריכטער קיין שום טראסט אין אים. ער וועט אים יעדע פונקט נאכקוקן, נאכפרעגן און זיכער מאכן אז עס איז טאקע אזוי ווי יענער זאגט. אבער ווען א לויער קומט אריין, איז דא א געוויסע טראסט, דער ריכטער וועט פיל גרינגער אננעמען וואס יענער זאגט.

אז מיר גייען צו די רידזשענס און מיר טראגן אן א פלאן וואס מיר ווילן און קענען טאן, איז הימל און ערד אונטערשיד וויאזוי עס איז געשריבן, ווער עס האט עס געשריבן, און ווער עס זאגט אז עס איז גוט.

אז עס קומט פון א פראפעשאנעל, געשריבן פראפעשאנעל, און יענער פראפעשאנעל זאגט "איך האב עס געשריבן, און עס איז גוט" איז עס להבדיל ווי אן הסכמה פון א רב אויף א ספר, און עס דארף פיל ווייניגער ווערן נאכגעקוקט און געגריבלט.

פארשטייט זיך, אז אונז מצדינו דארפן מאכן זיכער אז די פלאן וואס יענער שטעלט צו איז טאקע אויסגעהאלטן, אבער למעשה אויב איז עס טאקע אויסגעאלטן, און עס איז אראפגעלייגט אויף דער דערמאנטן מהלך, שטעלט עס אראפ אז עס זאל זיין א גרעסערע שאנס צו ווערן אנגענומען.


זייער שיין צולייגט.

נאך א נקודה וואס מענטשן ווערן אלערדזשיק צו די ווערטער קאמאן קאור און אויף דעם בויעט מען פיתום ורעמסס פון געווארענע פראבלעמען און אז מען ברענגט אריין נייע פראפעסארן אויסצולערנען גוישע מהלכים אויף חינוך אין די היימישע מוסדות

איז אזוי

קאמאן קאור איז א ״מהלך״ פונקט ווי להבדיל אלף אלפי הבדלות א דרך הלימוד און יעדער פארשטייט אז רש״י און תוספות איז נישט די זעלבע זאך
קאמאן קאור מהלך אז שייך אויף א יעדן סובדזשעקט עקסטער פונקט ווי יעדער פארשטטייט אז א לימוד פון חומש, משניות, גמרא, טוש״ע איז נישט די זעלבע
איינע פון די גרויסע טענות איז אז סייענס קאמאן קאור איז כפירה ממש אבער נישט קאמאן קאור קען סייענס יא שטימען מיט די אידישע אמונה
למעשה אין ניו יארק סטעיט איז קאמאן קאור מיסודו נאר געווען אויף רעכענען און דער ענגלישער שפראך. סייענס איז קיינמאל געווען א ריקווייערמענט אויף קאמאן קאור און ליגט נישט אין קיין שום פראפאזעל.
במציאות האט די סטעיט געטוישט אביסל קאמאן קאור אפילו אויף די צוויי סובדזשעקטס או האט שוין היינט א נייעם נאמען אבער איז נאכאלס געבעיסד מיסודו אויף קאמאן קאור
אזוי ווי אויף די דאזיגע צוויי סובדזשעקטס (און נישט אויף סייענס בכלל) איז דא זאכן וואס ווערן אנדערש פרעזענטירט קען מען באקומען טרעינינג פונקט ווי א יעדן אנדערן פיעלד

בריווח
שר העשר
תגובות: 31
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 23, 2019 12:44 am

אביסל איבער די טענות איבער "קאמען קאור".

תגובהדורך בריווח » פרייטאג אוגוסט 23, 2019 4:10 pm

וויפיל מאל קען מען ווערן נאך און נאך מער ערשטוינט?

דערווייל וואקסט מיין ערשטוינונג ממש טעגליך צוקוקנדיג די מערכה וואס די אפאזיציע פירט קעגן די עסקנים און רבנים. עס לאזט זיך שווער גלייבן אז מענטשן בעלי אחריות, איבערגעטראכט, בעלי שכל אא"וו זאלן אזוי אריינפאלן אין א זומפ נאכאמאל און נאכאמאל אין א פרואוו פון כאילו "ראטעווען".

במה דברים אמורים.

די מערכה פון די אפאזיציע האט אין די פארגאנגענע עטליכע וואכן עטליכע מאל געטוישט דאס וואס מען רופט "טאלקינג פוינטס", דאס הייסט די נקודות מיט וואס מען פרובירט אראפצולייגן די פראבלעם מיט די מהלך פון די עסקנים ורבנים.

עס איז געגאנגען פון א אלגעמיינע געשריי אז מען איז מפשר, דאן צו די פראבלעם פון "צוויי שעה", דאן צו "סאבטשעקסט", דאן צו מעגליכע "האומסקולינג" און אזוי ווייטער און ווייטער, ביז יעצט ווען די אויף די מינוט פראבלעם איז "קאמען קאור".

אריינצוגיין אין "קאמען קאור" וואס דאס איז, וואס איז די ציל, וואס עס נעמט אלס אריין, וויפיל עס בארירט ניו יארק, וויפיל עס בארירט מוסדות, וויפיל און ווי ווייט פון די קאמען קאור דארף מען, וויל מען, קען מען, יא אדער נישט אננעמען איז א לאנגע פארצויגענע שמועס, און קען זיין מען דארף עס ווען עקסטער אויסשמועסן.

אבער יעצט וויל איך נישט דאס טאן, איך וויל נאר בארירן צוויי נקודות איבער די קאמף קעגן אננעמען די "קאמען קאור" און די טענות וואס מען ברענגט ארויס דערקעגן. די צוויי נקודות איז איינס מער א פראקטישע נארישקייט, א סתירה מיניה וביה, און איינס איז ממש תסמר שערות אנוש.

לאמיר רעדן ערשט איבער די ערשטע נקודה.

די "קאמען קאור" איז א רעלאטיוו נייע זאך, וואס מען האט אנגעהויבן איינפירן די פארגאנגענע עטליכע יאר. שוין ווען עס איז ארויסגעקומען ביז היינט איז געווארן א געפערליכע שטורעם דערקעגן, און א געמיינזאמע שטורעם פון ביידע זייטן פון די פאליטישע לאגער, די רעכטע און די לינקע.

איינע פון די גרויסע טענות קעגן "קאמען קאור" איז אז "עס ארבעט איינפאך נישט"!

די קינדער קענען אזוי נישט לערנען, זיי וועלן קיינמאל נישט גארנישט אויפטאן, עס איז נאך ערגער ווי בעפאר אא"וו. אנדערע שרייען פארקערט פארשטייט זיך, און איך וועל נישט יעצט אריינגיין אין די צדדי ה'דעבאטע, נישט דאס איז די נקודה דא.

וואס איז יא די נקודה, אז היינט איז דאך ווי מ'זאגט "א אפענע וועלט" און "יעדער קען צוקומען צו אלעמען" און יעדער קען אין א רגע שיקן צו רעכל און מעכל וואס אים פאלט ביי. אסאך פון די שיקער און באקומער כאפן אבער נישט פונקטליך וואס זיי זעהן און וואס זיי לייענען, און נאך א גרעסערע טייל פון די באקומער. צו איז דאס ווייל מענטשן זענען פויל און קוקן נאר א העדליין, אדער מענטשן קענען נישט אזוי גוט ענגליש צו פארשטיין א שווער געשריבענע ארטיקל, צו מענטשן טראכטן נישט אזוי טיף, וויאזוי עס זאל נישט זיין, מענטשן שיקן ארום ארטיקלען רעכטס און לינקס.

מען טרעפט אן ארטיקל וואס איז נעגאטיוו איבער "קאמען קאור" און הודא!! "געב א קוק"! אפילו דער גוי פארשטייט אז "קאמען קאור" טויג נישט....

קוק איך אזוי אריין אין די ארטיקלען, זעה איך אז א גרויס טייל פון די ארטיקלען ברענגען ארויס די אויבנדערמאנטע נקודה. "קאמען קאור טויג נישט אלס פראקטיק"! די קינדער וועלן זיך אזוי גארנישט אויסלערנען.

שטיי איך משתומם! אויב אזוי איז דאך גוט, ניין?

אויב שרייט מען פון איין זייט קעגן אריינברענגען צופיל לימודי חול צווישן די קינדער, אויב איז די פראבלעם אז מען וועט מאכן די קינדער פאר "שטודירט" איז דאך אויב אזוי "קאמען קאור" די בעסטע עצה לויט די פארשידענע ארטיקלען! לאמיר לערנען "קאמען קאור"... וועלן דאך די קינדער גארנישט קענען...

עס איז אביסל א וויץ, אבער דאס ברענגט זייער גוט ארויס די גאנצע באוועגונג פון "ארום שיקן ארטיקלען"! מען ווערט נתפעל ווייל איינער האט עפעס געשיקט... און עס איז נאך אויף ענגליש.... געשריבן דורך א פראפעסאר.... איי אין די ארטיקל שטייט דאך פונקט פארקערט ווי דו זאגסט.. דאס וועסטו שוין זיך פארענטפערן... קודם האבן די אפאזיציע יונגעלייט נאך עטליכע צעטלעך צו האלטן איינגעקנייטשט אין צווייען אין בוזעם טאש...

ס'טיצעך... צעטלעך... און שוין.

אבער דאס איז נקודה איינס. און ווי געזאגט דאס איז נאר אזא פראקטישע הערה, אביסל צו כאפן א בילד פון די מצב.

אבער דאן איז דא א נקודה וואס איז ממש עק וועלט. עס כאפט א שוידער אז דאס קומט פאר, און עס איז א שרעק אז מענטשן קענען אננעמען אזעלכע זאכן, און איך ציטער צו עס ווייזט נישט עפעס א טיפע אומפארשטאנד איבער אידישקייט, איבער אמונה, איז אידישן פאלק אא"וו.

במה דברים אמורים.

איינע פון די שטערקסטע קעגנער פון "קאמען קאור" זענען די רעליגיעזע גוים. זיי פארפירן געפערליך קעגן דעם. שרייבן ארטיקלען, האלטן רעדעס, לייגן גרויס געלט און פרובירן וואס זיי קענען אונטערצוברענגען די גאנצע "קאמען קאור".

איינע פון זייערע שטערקסטע - אויב נישט די עיקר - טענות איז, אז "קאמען קאור" האט געטוישט וויאזוי מען לערנט די לימוד חול פון "לייענען". אן אריינגיין אין אן אריכות וואס איז קאמפליצירט און נישט די פלאץ אצינד, איז די ווארט אז אנשטאט וואס ביז היינט האט מען מיט קינדער געלייענט ביכער פון פאנטאזיע, פון טשאדעלע באדעלע, פון דריי בערעלעך.. דארף מען אנהייבן נוצן פארן לייענען "עכטע" זאכן. א שטייגער געשיכטע, אנדערע ידיעות וכדו'.

די קריסטן האבן מיט דעם א געפערליכע פראבלעם. זיי שרייבן אין די ארטיקלען, אז דאס איז ממש א חורבן, פארוואס?

ווייל ביז היינט האט מען געקענט לייענען מיט די קינדער פאנטאזיע, אויפגעמאכטע מעשיות, האט מען דארט געקענט אריינפאקן וואס מען האט געוואלט. און די קריסטן האבן דאס זייער גוט אויסגענוצט, אריינצופאקן דארטן - וואס זיי רופן - "עטיקס", וויאזוי מען זאל זיך פירן, זאכן וואס ביי להבדיל אלף אלפי הבדלות וואלט מען גערופן "מוסר השכל".

אז מען שרייבט א געשיכטע וויאזוי א מענטש איז אראפגעפאלן, און אנדערע מענטשן זענען צוגעלאפן אין העלפן אויפשטיין. אז מען פארציילט איבער א קראנקער וואס אנדערע מענטשן זענען אים געקומען באזוכן, אז מען ברענגט ארויס די נידריגקייט און אוממענטשליכקייט פון נאר טראכטן פון זיך, אז מען ברענגט ארויס די נידריגקייט פון גנב'ען און הרגנ'ן אא"וו, ברענגט עס אריין אין די קינדער א געפיל פאר מענטשליכקייט! א געפיל פאר עטישקייט, פארן זיך אויפפירן ווי א מענטש.

און אויב וועט מען דאס פארבאטן - זאגן די קריסטן - וועט מען מער נישט קענען נוצן די אלע טראדיציאנאלע געשיכטעס וואס מען לייענט שוין מיט די קינדער טויזענט יאר, אלטע געשיכטעס וואס מען האט שוין פאנטאזירט 300 יאר צוריק.

און מען רעדט נישט פון פאנטאזיעס וואס אונז אידן ווייסן זענען פאנטאזיעס. מען רעדט פון זאכן וואס זיי זאגן אליינס עס איז פאנטאזיעס. עס איז אזוי בכוונה תחילה. זיי זאגן אז דאס איז "פיקשאן" - דאס הייסט "אויפגעמאכטע געשיכטעס" - אבער איז אנגעפילט און באזאלצן מיט גאר "וויכטיגע עטיקס" וואס קינדער דארפן זיך אויסלערנען, אז זיי זאלן אויפוואקסן גוט.

קומען געוויסע פון אונז, היימישע יונגעלייט, און... מען קויפט אפ די נזיד עדשים!! "קמען קאור" איז געמאכט און געשטעלט מיט א יסוד אויסצורייסן מידות טובות ביי קינדער! און דאס קומט די שפיץ.. "אפילו די נידריגע גוי, זאגט אז "קאמען קאור" איז סם פאר קינדער!

שומו שמים!

להבדיל אלף אלפי הבדלות, אונז אידן, אידן וואס האבן א תורה, אידן וואס האבן תרי"ג מצות, אידן וואס האבן א ש"ס, אידן וואס האבן מדרש און זוהר, אידן וואס האבן סיפורי צדיקים מקובל, אונז האבן א פראבלעם אז די מעשיות ביי לימודי חול ברענגען נישט מער אריין קיין "מידות טובות" ביי די קינדער?

די מעשיות ביי לימודי חול זענען חלילה וואס ערציען אונזערע קינדער? זענען אונז אראפ פון זינען ר"ל ?

דער גוי, וואס האט נישט גארנישט אין זיין ליידיגן לעבן, האט נישט קיין תורה, האט נישט קיין רמב"ם, האט נישט קיין אורחות צדיקים, האט ער ר"ל נישט וויאזוי מחנך צו זיין קינד זאל זיין א האלבער נארמאלער מענטש, ער זאל נישט זיין קיין רוצח, גנב און נואף, מוז ער האבן "שיינע געשיכטעס" באגלייט מיט "עטיקס" אז עפעס זאל אולי אריינגיין פאר זיינע קינדער אין קאפ.

אבער להבדיל א איד??!


אונז לערנען אויס אונזערע קינדער וויאזוי זיך צו פירן פון ווען די מאמע זאגט דאס ערשטע מאל מודה אני! פון ווען דאס קינד זאגן דאס ערשטע מאל מה טובו! פון דאס ערשטע מאל וואס די קינד לערנט א אידיש ווארט, א פסוק חומש, א שטיקל גמ' א חסידי'ש ספר! אונזערע קינדער ווערן אנגעפילט מיט תורה און עבודה פון אונזער הייליגע תורה וואס אונז האבן מקבל געווען, אונז האבן א פראבלעם אז "די מעשיות ביי לימודי חול זענען מער נישט קיין "עטישע" געשיכטעס פון פאנטאזיע, נאר "עכטע זאכן" ווי היסטאריע" וכדו'?

נאך מער!!

ווי מיר האבן מקובל פון אונזערע רבי'ס ובראשם הגה"ק מסאטמאר זי"ע איז אפילו פארציילן אזוי גערופענע סיפורי צדיקים אן קיין געהעריגע מקור נישט אויסגעהאלטן! ווי די רבי זצ"ל האט געזאגט אז מען קען מיט קיין שקר - אדער פאנטאזיע - נישט אריינבאקן קיין אמת!

אפילו אונזערע מעשיות וואס מען פארציילט פאר די קינדער פון אונזערע רבי'ס און צדיקים, זענען אלס מעשיות וואס זענען מקובל, מעשיות וואס אונז האבן געהערט פון אונזערע עלטערן, עכ"פ מען פרובירט דאס בעסטע וואס מען קען אין דעם געביט.

אונז האבן א פראבלעם אז מען קען מער נישט לערנען קיין "פיקשאן" וואס זאל "אריינברענגען מידות"?

וויאזוי קען זיין אז מענטשן זענען נעבעך אזוי צומישט, אז מען קוקט אן אזא סארט טענה פון די גוי, און מען וויל דאס אדאפטירן חלילה צו אונז? אז אונז האבן די פראבלעם?

און עס גייט נאך טיפער, וואס איז נאך שעדליכער און נאך מער א שרעק.

די קריסטן זאגן אז מיט'ן ענדיגן דאס לערנען מיט קינדער "פאנטאזיע" וועט דאס אפהאקן פון קינדער דאס גאנצע ענין פון "גלייבן" פון קענען אננעמען זאכן "אפילו איך זעה עס נישט" נאר "איך גלייב".

דאס איז עפעס וואס ערליכע אידן קענען אפילו איבערזאגן לא עלינו, און אפילו חולמ'ן אז עס איז א פראבלעם?

פאר דעם גוי וואס זיין אמונה איז פאנטאזיע, זיין יסוד הדת איז א מעשה וואס מען פארציילט פון אזויגערופענע אותות ומופתים וואס קיינער האט נישט מיטגעהאלטן אדער געזען, צו איז דאס טייל פון די געשיכטע אז צוויי דריי מענטשן האבן עס כלומר'שט מיטגעהאלטן, פאר אים איז א פראבלעם אז "פאנטאזיע" ווערט אויסגעריסן.

אבער להבדיל אלף אלפי הבדלות - כ'ווייס אפילו נישט צו מען מעג די ווערטער שרייבן, אבער עס איז דא לתועלת - אונזער אמונה?? אונזער אמונה איז חלילה ח"ו "פאנטאזיע"? אונזער אמונה וועט ח"ו ווערן גערירט ווייל א קינד וועט נישט קענען "פאנטאזירן"?

אונז גלייבן באמונה שלימה אין אונזער אמונה נישט חלילה ווייל אונז גלייבן פאנטאזיעס חס מלהזכיר, אונז גלייבן ווייל אונז האבן געהערט פון אונזערע עלטערן, און זיי פון זייערע עלטערן אזוי ארויף ביז מתן תורה וואס "אלע אידן" האבן געזען און געהערט ביי מתן תורה און יציאת מצרים! וואס אפילו א שפחה אצל הים האט געזען און אליינס מיטגעהאלטן! אונז גלייבן אין אונזער אמונה נישט ווייל "אונז גלייבן זאכן אפילו מען ווייסט נישט זיכער" ח"ו! אונז גלייבן מיר ווייל "אונז ווייסן אז אזוי איז געווען זיכער!


אונזער אמונה איז נישט קיין "געשיכטעס" ח"ו, אונזער אמונה איז מציאות! דער גוי וואס זיין אמונה איז געשיכטעס, פאנטאזיעס, ער האט א פראבלעם אויב "די כח הפאנטאזיע" ווערט אפגעשוואכט. אבער א איד זאל דאס זעהן פאר א פראבלעם?

אויב איז דאס די פראבלעם חלילה, איז די פראבלעם חלילה פיל טיפער. איז די פראבלעם אז מען האט נישט אויסגעלערנט זיך און די קינדער "אז אמונה איז נישט פאנטאזיע ח"ו! אז וואס אונז גלייבן מיר איז עפעס "וואס איז א מציאות".

גייט מען און מען זאגט אז "אונז האבן א פראבלעם" אזוי ווי להבדיל דער קריסט?

ווי שוואך ר"ל דארף זיין די מיינונג, די אויסקוק, די פארשטאנד אויף אמונה בשם ובתורתו צו קענען האבן אזא סארט פראבלעם?

איך זאג נישט חלילה אז די מענטשן האבן עס אזוי געמיינט. מען רעדט פון ערליכע אידן וואס קען זיין זיי מיינען אמת'דיג לשם שמים. עס ברענגט נאר ארויס די פראבלעם פון די היינטיגע אויבערפלעכליכע וועלט, די וועלט ווי יעדער איז א מן דאמר און קען ארומשיקן מאטריאל, אז מען נעמט מאטריאל, געשריבן "דורך דעם גוי פארן גוי", "דורך דעם קריסט פארן קריסט", און דאס וויל מען חלילה אדאפטירן פאר אונז ר"ל.

איז אויף צו ענדיגן.

צו "קאמען קאור" איז א פראבלעם צו נישט אז א פראגע וואס מען קען דן זיין. צו עס איז א פראבלעם אין פראקטיק, צו עס איז א פראבלעם אין אידישקייט, דאס דארף מען גוט שטודירן. אבער חלילה ווערן אריינגעשלעפט און פארזינקען, חלילה ווערן אראפגעצויגן און אראפגענידערט, אז מען זאל אדאפטירן די "פראבלעמען" וואס א קריסט האט מיט "קאמען קאור" א פראבלעם וואס נעמט זיך פון "אריינברענגען מידות טובות דורך פיקשען" א פראבלעם וואס נעמט זיך פון "האבן א רעליגיע וואס איז פאנטאזיע" און דאס ח"ו אדאפטירן אז דאס איז פאר להבדיל אלף אלפי הבדלות א פראבלעם פאר אונז אידן.
איך פארטרעט נישט קיינעם. איך בין נישט קיין ווארטזאגער פאר קיינעם. סך הכל פרוביר איך צו פארשטיין וואס גייט פאר. דעריבער אויב טרעפט איר עפעס אין מיינע רייד וואס שטימט נישט, לייגט עס חלילה נישט אן אויף די רבנים אדער עסקנים.

לשם שמים
שר העשר
תגובות: 11
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג אוגוסט 23, 2019 3:51 pm

במאי קאמפלגי

תגובהדורך לשם שמים » פרייטאג אוגוסט 23, 2019 4:39 pm

לאמיר פרובירן אריינרעדן אלס תושב קבוע דא מיט א פרישע ניק ספעציעל געעפנט למען כבוד שמו ית'... סארי, איך בין נישט גרייט פאר מסירת נפש (אדער מסירת ניק) נאר אויף אריינצורעדן דא.

פשוט מאד צו זעהן וואס דא גייט פאר. דא איז דא אן אנטי-עסטאבלישמענט ווס. עסטאבלישמענט מחלוקה

דא איז נישט דא קיין מחלוקה "למעשה" צווישן אן אפאזיציע (ווי בריווח רופט עס) און די 'עסקנים' און טאמער יא, איז דאס גאר דקות'דיג און נישט גענוג אויף צו גיסן טינט ווי מ'גיסט דא לרחצה און ווי די טויזנטער וואס מ'שפענדט צו דרוקן זשורנאלן און מאמרים.

דאס איז קלאר:
- אז מ'דארף יעצט טון וואס מ'קען אז די רעגירונג זאל נישט האבן קיין שליטה. די עצה יעצט פאר יעדע יחיד איז פעטיציעס מיט תחנונים אז זיי זאלן נישט גוזר זיין קיין שלעכטע גזירות אויף אונז
- אז עפעס לימודי חול מוז מען לערנען און דאס האט מען שוין איינגפירט 50 יאר צוריק. צו ענגליש מוז זיין ממש א ליצנות אדער ערנסט איז א דעבאטע וואס גייט שוין אן אזוי לאנג ווי ס'דא ערליכע מוסדות אין אמעריקע. יעדער קען מחנך זיין ווי ער וויל.
- אז די עסקנים ארבייטן אונטער זייערע רבנים/רבי'ס און דערווייל איז נישט דא קיין שום פעולה וואס איין קהלה זאגט אלף און א צווייטע קהלה זאגט בית. אלזא פאר יחידים וואס שאפן (מא"פ) פאר קהלות איז דערווייל נישט קיין אישו.
- צו דאס הייסט יא א שעת השמד צו נישט איז פאר רבנים צו פסקנען. דערווייל איז עס נאכנישט נוגע פאר קיין יחיד
- ווען/אויב א געוויסע מוסד וועט איינפירן מער אדער בעסערע לימו"ח ווי פארדעם, וועט זיין פלענטי צייט פאר א טאטע ארויסצונעמען זיין קינד צו א צווייטע מוסד און/אדער זיך שלאגן ארויסנענמען פון ענגליש ווי אומצאליגע אנדערע טוען שוין יארן לאנג.
- האומסקולינג (וואטעווער דאס מיינט) קען שוין יעדער טון אז ער וויל. און אפגעזען צו דאס איז א גוטע עצה אדער נישט איז דאס נישט עפעס וואס מ'קען יעמאנד שטערן פון טון

אלזא וואס גייט פאר? די פלאם-פייערדיגע גליונות, קובצים און תגובות צו רעדן איבער טעאריעס ווען קיינער ווייסט נישט וואס מ'וויל דא און במאי קאמפילגי און וואס וויל מען פון מיר יעצט, איז נאר פשוט א פלעיסהאלדער צו קענען שרייען טאקע נאך פאר מ'ווייסט וואס מ'וויל.

קעיס אין פוינט? די ערשטע קול החינוך איז ארויס נאך פאר סיי וועלכע שמועס איבער 2-שעה איז געשען, און מ'האט שוין געהאקט אויף פשרות נאך פאר א פשרה איז געווען א נושא אפילו!

די מעסעזש פון די האקערס איז זייער קלאר ווי פאלגענד:
1) ס'איז דא א גזירת שמד (צו זאגן אז ס'איז גזירה רעה, גזירה קשה אדער צרה גדולה וואס ממוז טון אלעס אויף די וועלט צו אפרופן איז עפעס נישט גענוג, ס'מוז זיין שמד ממש און ווער ס'זאגט אז ס'נישט ממש זיכער כאפט נישט אז ער איז שוין בעצם א משכיל)
2) ס'איז דא עסקנים וואס טוען דערין. אלערט! עסקנים מיינט פשרות! ווי מער עסקן אלס מער פשרה! מ'טאר נישט צולאזן איינער זאל עפעס טון. די איינציגע זאך וואס מ'מעג טון איז שרייבן א בריוו אז איך וויל גיין אין זשעיל. סתם תחנונים איז קאנספיראציעס פון די עסקנים וואס ווילן נאר ווייזן ווייכקייט.
3) די גזירה אפעקטירט מוסדות, און מוסדות שאפן געלט פון די רעגירונג. רויטע אלערט! ווי מער געלט אלס מער נגיעה
4) מוסדות האבן רבנים. 5-אלארם!!! רבנים וואס פירן מוסדות זענען דאך סתם ביי דעפינישן פארטיי מענטשן וואס זענען ביזי מיט אזעלכע שטותים ווי מאכן זיכער אז ס'דא מוסדות און אז זיי פירן זיך ריכטיג וכדומה. ווי קומט דאס צו די ריינע דע"ת פון סיי וועלכער כולל אינגערמאן וואס איז ריין פון סיי וועלכע עסקנות בעניני הכלל?
5) יעצט מוז מען פארקויפן שקרים וויפל ס'גייט צו סופארטן די אויבנדערמאנטע. ויכלה הזמן והם לא יכלו.

בקיצור, די סיסטעם שטונקט. אלזא, דאס איז א ווייגעשריי קעגן די סיסטעם. און אז די סיסטעם טוט וויי, פעלט נישט אויס קיין פשרות צו קענען שרייען... די עצם סיסטעם ווי מוסדות/עסקנים פירן זיך איז איין שטיק פשרה(וועא"מ)...

פארשטייט זיך אז תמימי לב ווערן פאר אן אמת דערשראקן פון די שרעקליכע שמועות איבער די דיפ סטעיט עסקנים וואס ארבייטן מיט מאסטער צו אפשמד'ן און פילן אז זיי דארפן רודערן צו ראטעווען דעם דור, דא און דארט איז אויך דא א רב/ערליכער איד וואס וועט בתום לבבו אפקויפן די שקרים וואס די אנטי-סיסטעם פארקויפן און עס עכט נעמען צום הארץ, אנדערע רבנים מיט לאנגיעריגע הערות וועלן נוצן די צייט צו פושן פאר תיקונים ברוחניות ותע"ב, אבער אלס א זשענעראל רול לייענענדיג די אלע תגובות/גליונות איז דאס זייער קלאר.

ישרן
שר חמישים
תגובות: 59
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 07, 2019 12:11 am

תגובהדורך ישרן » מוצ"ש אוגוסט 24, 2019 10:37 pm

בכלל דארף מען וויסן אז די טערמינען "יהרג ואל יעבור", "ערקתא דמסאני", זענען נישט בלויז אזעלכע סלאגאנען, נאר דיני נפשות ממש!

שטעלט אייך פאר אז עס איז נוגע למעשה ממש, לאמיר זיך מצייר זיין אז די עונש פאר עלטערן וואס געבן נישט די ריכטיגע עדיוקעישן איז דעם עלעקטריק טשעיר, און מען קומט פרעגן די רבנים וואס צו טוהן, וואלט געווען אפילו איין רב וואס געוואלט געפסקנט יהרג ואל יעבור? איז וואס האקט איר אין קאפ אריין מיט ערקתא דמסאני?

דערמאנט מיר פון א געוויסן מאן דהו וואס בעת די געטועכץ וועגן מציצה בפה האט אפגעשריבן אין קובץ אז אינטערשרייבן א קאנסענט פארם איז ביהרג ואל יעבור. זעהט אויס אז ער האט באקומען אסאך heat דערויף, האט ער געשריבן אין קובץ שפעטער אז האט עס נאר געשריבן "לחזק כח המערכה"...
אויף אידיש הייסט עס עהההה כ'האב געמאכט א דשאוק... (בדיני נפשות)

אוועטאר
קאטטשקעלע
שר מאה
תגובות: 245
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מארטש 24, 2011 8:52 am
לאקאציע: ביי די טאטערס

תגובהדורך קאטטשקעלע » זונטאג אוגוסט 25, 2019 2:20 am

פארדעם האט געשריבן:
חינוך הטהור בארהב האט געשריבן:
פרידן האט געשריבן:איך פראביר צו פארשטיין לויט די דרשות און הסברים אין די לעצטע צייט בנוגע ענגליש, זעה איך נישט פארוואס איין שעה ענגליש ביז היינט אין יא מותר, אויף וואס ארויף האט מען דעי פשרה יא געמעגט געבן פאר די רעגורונג 40-50 יאר צירוק פארוואס האבן דשי פריעדיגע צדיקים ווען עס איז נאך בימים ההם געווען אסאך מער בויגזאמקייט צו אונזער ציבור נישט געזאגט לא מיט א אלף, צו זענען אויך דעמאטס די עסקנים וועלעכע האבן דאס איינגעפעדעמט אין פארדייט די רבנים, איז עס דעמאלטס דורך שטיל האט מען דעמאלטס אויך פארפירט, האב מען עס דעמאלטס נאר געטון וועגן געלט?
איינער מיט באקאנטשאפט מיט די היסטאריע זאל אריין קומען ביטע

40-50 יאר צירוק האט די רעגירונג נישט געבעטן צו געבן בחינות אויף אפיקורסישע שיטות און רעליגיעס, היינט יא.
[אין מאנטריאל בימי מרן רביה"ק מ'סאטמאר זצ"ל האט די רעגירונג יא אנגעהויבן פאדערן זיך צו מישן און מען האט תיכף בפקודתו ארויסגעשיקט די רעגירונג פינעם קאסע]

אין מאנטריאל האט מען אויך גענימען אפי' די רבי זי"ע האט נישט געלאזט??

די פארשטייסט קודם זאגט מען די רבי האט קיינמאל געוויסט אז מען נעמט געלט ער וואלט עס נישט געלאזט יעצט קימט א מעשה פון מאנטריאל...
די מעשה מיטן רבי'ן איז מן הסתם געווען וועגן נעמען צווייפעלהאפטיגע געלט וד"ל דריידעך האט ער קיינמאל געלאזט
אויב וויל איר זיך אויפסיינען אויף איבעיט גייטדא
איך האב שוין געמאכט הונדערטערס

אוועטאר
קונדיטון
שר מאה
תגובות: 107
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 30, 2016 1:49 pm

תגובהדורך קונדיטון » זונטאג אוגוסט 25, 2019 2:30 pm

איך בין נישט דער מענטש/ניק וואס קען אריינרעדן און אזעלעכע הייקעלע ענינים, איך וויל נאר מעורר זיין איין פוינט.

איינע פון די יסודות פון אידישקייט איז די חזקה פון אין אדם מוריש שקר לבניו, דהיינו ווי אזוי זענען מיר קלאר אז סאיז טאקע געווען מתן תורה וכדו׳. ווייל אונזער עלטערן האבן אונז אזוי איבערגעגעבן פון איין דור נאכן צווייטן אן קיין הפסק, אזוי ווייסן מיר אויף זיכער אז מיר האבן די ריינע אמונה גענוי וואס משה רבינו האט אונז איבערגעגעבן ביים בארג סיני.

יעצט, אויב איינער וועט קומען זאגן אז פאר צוויי הינדערט יאר צוריק האט כלל ישראל געמאכט א טעות צוזאמען מיט זייערע גדולים, און מיר זענען עובר אויף איסורים ביהרג ועל יעבור, דאן וועלן מיר אים ארויספירן (פארשטייט זיך בדרכי נועם) פון ביהמ״ד און קיינער וועט אפי׳ נישט קוקן אויף זיין זייט.

אזוי אויך אויב איינער (אפי׳ א ריזיגע ת״ח און יר״ש) קומט צו מיר מיט אן ארגיומענט אז מען האט איינגערעדט דעם רבין פאר 55 יאר צוריק....... דאן ענטפער איך אז איך וועל גערן גיין אין גהינום מיט מיין טאטן און זיידן, צוזאמען מיטן רבין און די צדיקים פון די פריגעדיגן דור, און איך בין זיך אפי׳ נישט מטריח צו הערן זיין ארגיומענטס.

אוועטאר
אורח הכבוד
שר חמש מאות
תגובות: 831
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 27, 2016 10:21 am
לאקאציע: פרוזדור (עולם הזה)

תגובהדורך אורח הכבוד » מאנטאג אוגוסט 26, 2019 5:55 pm

קונדיטון האט געשריבן:איך בין נישט דער מענטש/ניק וואס קען אריינרעדן און אזעלעכע הייקעלע ענינים, איך וויל נאר מעורר זיין איין פוינט.

איינע פון די יסודות פון אידישקייט איז די חזקה פון אין אדם מוריש שקר לבניו, דהיינו ווי אזוי זענען מיר קלאר אז סאיז טאקע געווען מתן תורה וכדו׳. ווייל אונזער עלטערן האבן אונז אזוי איבערגעגעבן פון איין דור נאכן צווייטן אן קיין הפסק, אזוי ווייסן מיר אויף זיכער אז מיר האבן די ריינע אמונה גענוי וואס משה רבינו האט אונז איבערגעגעבן ביים בארג סיני.

יעצט, אויב איינער וועט קומען זאגן אז פאר צוויי הינדערט יאר צוריק האט כלל ישראל געמאכט א טעות צוזאמען מיט זייערע גדולים, און מיר זענען עובר אויף איסורים ביהרג ועל יעבור, דאן וועלן מיר אים ארויספירן (פארשטייט זיך בדרכי נועם) פון ביהמ״ד און קיינער וועט אפי׳ נישט קוקן אויף זיין זייט.

אזוי אויך אויב איינער (אפי׳ א ריזיגע ת״ח און יר״ש) קומט צו מיר מיט אן ארגיומענט אז מען האט איינגערעדט דעם רבין פאר 55 יאר צוריק....... דאן ענטפער איך אז איך וועל גערן גיין אין גהינום מיט מיין טאטן און זיידן, צוזאמען מיטן רבין און די צדיקים פון די פריגעדיגן דור, און איך בין זיך אפי׳ נישט מטריח צו הערן זיין ארגיומענטס.


די ביזסט הייליג גערעכט!

מיט די מהלך פון איינגערעדט וכדומה האסט א בלענק טשעק אויסצורייסען און איין רגע די גאנצע מסורת אבותינו ורבותינו נבג''מ צוזאמען מיט די גאנצע יסוד פון קבלת האבות רח''ל "און נאך עטה''ק"

טאקע פארן יומדה''ל, ביים רבי'ן איז דאך דאס געווען די ארגסטע כידוע
למשל ביים בויען די ביהמ''ד און קר''י ווען מ'האלט געוואלט לייגען ביים עזרת נשים די שווארצע גלאז וואס מ'קען גארנישט אריינזעהן די רבי האט נישט געהאט קיין חשק ווייל ס'איז א נייע זאך, האט מען אים געזאגט אז ס'איז נאך בעסער ווי די אנדערע, האט ער געזאגט, בעסער? איך וויל נישט זיין בעסער פונעם טאטען ז''ל, און ביי דעים איז עס פארשטייט זיך געבליבען.
(נישט אזוי ווייט נוגע אהער ווייל דארט איז ניטאמאל געווען די דיון אז אמאל האט מען געטוהן נישט ריכטיג, נאר בלויז ס'איז נאך דעמאלס נישט שייך געווען איז אפשר כדאי בעסער צו מאכן אפילו הכי האט ער נישט געוואלט הערן דערפון)
והדברים ידיעים
כללו של דבר: האדם לא נברא בעבור מצבו בעולם הזה אלא בעבור מצבו בעולם הבא, אלא שמצבו בעולם הזה הוא אמצעי למצבו בעולם הבא שהוא תכליתו.
(מסילת ישרים פרק א')



orechhakuved@gmail.com

בריווח
שר העשר
תגובות: 31
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 23, 2019 12:44 am

תגובהדורך בריווח » מאנטאג אוגוסט 26, 2019 6:00 pm

אזוי ווי די פארגאנגענע עטליכע טעג הייבט מען אן הערן א נייע טענה איבער דעם יעצטיגן פראבלעם אין ניו יארק, ווערטער מער ווייניגער אז "קאמען קאור" איז "תוכנית הליבה" וואס די פרומע אידן אין ארץ ישראל האבן שטארק געקעמפט דערקעגן, איז ביטע אויב איינער קען אין קורצן אראפלייגן וואס איז דאס "תוכנית הליבה" אויף מאמע לשון, אזוי אז מען זאל קענען זעהן צו די צושטעל איז פאסיג.

ווייניג מענטשן ווייסן און פארשטייען וואס איז דאס "קאמען קאור" און נאך ווייניגער מענטשן פארשטייען וואס דאס איז תוכנית הליבה, דעריבער ווי געזאגט, ביטע אויב איינער ווייסט, און קען עס אראפלייגן טרוקן די פאקטן, ביטע דאס טאן לתועלת הרבים.
איך פארטרעט נישט קיינעם. איך בין נישט קיין ווארטזאגער פאר קיינעם. סך הכל פרוביר איך צו פארשטיין וואס גייט פאר. דעריבער אויב טרעפט איר עפעס אין מיינע רייד וואס שטימט נישט, לייגט עס חלילה נישט אן אויף די רבנים אדער עסקנים.

בריווח
שר העשר
תגובות: 31
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 23, 2019 12:44 am

תגובהדורך בריווח » מאנטאג אוגוסט 26, 2019 6:10 pm

דא: ווערט אביסל אויסגעשמועסט איבער דעם "תוכנית הליבה". ביטע אויב איינער קען אריינקומען באשטעטיגן אדער אפווארפן אז דארט איז ריכטיג געשריבן.

אויב איז וואס שטייט דארט ריכטיג, פארשטיי איך נישט וואס די צושטעל איז בכלל אהער. דארט רעדט מען פון בכלל לערנען לימודי חול, און בפרט צו לערנען די מאטריאל וואס זיי שטעלן צו. דאס לערנען לימודי חול אין ארץ ישראל בכלל איז פראבלעמאטיש, און נאך דערצו אויב איז עס וואס די מדינה שטעלט צו.

אין אנדערע לענדער איז דאך דאס לערנען לימודי חול אליינס עפעס וואס אלע גדולי ישראל האבן ערלויבט, און מען דארף נישט נעמען וואס זיי שטעלן צו, מען קען אליינס צושטעלן ווילאנג עס קומט נאך א געוויסע סטאנדארט.

טא, פארשטיי איך נישט די צושטעל. און ווי געזאגט, כ'וואלט הנאה געהאט אז איינער קען פארשטיין געבן די זאך.
איך פארטרעט נישט קיינעם. איך בין נישט קיין ווארטזאגער פאר קיינעם. סך הכל פרוביר איך צו פארשטיין וואס גייט פאר. דעריבער אויב טרעפט איר עפעס אין מיינע רייד וואס שטימט נישט, לייגט עס חלילה נישט אן אויף די רבנים אדער עסקנים.

בריווח
שר העשר
תגובות: 31
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 23, 2019 12:44 am

תגובהדורך בריווח » דינסטאג אוגוסט 27, 2019 3:27 pm

כ'וויל צולייגן עטליכע פונקטן צו די פריערדיגע מאמר איבער "קאמען קאור". סיי אלס הוספה, און סיי אויף צו קלארער מאכן. (און די מאמר איז בעצם שוין געווען גרייט פון פריער, נאר איך האב געווארט אז איינער זאל עס איבערקוקן).

--

ווען מען רעדט פון די "פראבלעם" פון דעם אז א קינד וועט נישט זיין צוגעוואוינט צו "פאנטאזיע" און מיר האבן פארשטיין געגעבן אז - און פארוואס - דער גוי האט מיט דעם א פראבלעם, און פארוואס א איד דארף נישט האבן מיט דעם קיין פראבלעם, דארף מען גוט אונטערשידן צווישן "פאנטאזיע" - פון וואס אונז האבן גערעדט - און "דמיון" פון וואס אונז האבן דירעקט נישט גערעדט.

אזוי אויך איבער די פונקט פון דאס וואס מען זאגט אז "קאמען קאור" לערנט אויס אז מען זאל "נאר גלייבן וואס מען זעהט אליינס".

פון רעדן מיט מענטשן איבער די טעמע, האב איך געכאפט אז נישט יעדער איז אין דעם אזוי אויסגעקלארט, און געוויסע מישן צוזאמען "פאנטאזיע" און "דמיון", און האבן אויך א טעות לגבי "קאמען קאור" בנוגע צו "גלייבן וואס מען זעהט נישט".

--

די ערשטע פונקט איז אזוי.

"פאנטאזיע" איז אויף עפעס וואס איז נישט אמת. א אויסגעטראכטע זאך. אויס'חלום'ן עפעס וואס איז נישט געשטויגן און נישט געפלויגן. אבער דאס איז נישט "דמיון".

"דמיון" הייסט זיך קענען פארשטעלן אין קאפ זאכן וואס מען האט נישט אליינס געזען. אבער דאס קען פונקט אזוי זיין - און איז בעיקר טאקע - אין זאכן וואס איז יא אמת.

אין די ווערטער בוך ווערט "פאנטאזיע" איבערגעטייטשט אלס "די מעגליכקייט און אקטיוויטעט פון זיך פארשטעלן זאכן, בעיקר זאכן וואס זענען אוממעגליך אדער שטארק אימווירקליך".

"דמיון" איז אין ווערטער בוך "אימעדזשנעשאן". און דאס ווערט פארטייטשט אלס "די מעגליכקייט און אקטיוויטעט פון פארמירן נייע געדאנקען, בילדער אדער קאנצעפטן – מושגים –, פון אויסערליכע אביעקטן נישט פארהאנען פאר די חושים" – דאס הייסט מען קען עס נישט "זעהן, הערן, שמעקן, שפירן אדער אנטאפן" -.

א ביישפיל אז איינער רעדט פון א מעשה וואס האט פאסירט ביי א פריערדיגע צדיק. ווי דער צדיק איז געפארן אין וועג מיט א פערד און וואגן, ווי דער צדיק האט זיך אפגעשטעלט אין א קרעטשמע וכו' א אמת'ע מקובל'דיגע מעשה. דאס איז עפעס וואס דער מענטש האט נישט אליינס מיטגעהאלטן, אבער ער קען זיך אויס'דמיון'ן אין קאפ וויאזוי עס האט אויסגעזען.

און דאס גייט אויף אלעמען וואס האט פאסירט זינט בריאת העולם ביז פאר ארום 100 יאר צוריק ווען עס האבן זיך אנגעהויבן בילדער, וואס זינט דאן קען מען שוין "זעהן" אין א געוויסע בחינה וואס האט פאסירט. אבער פאר אלעמען זינט בריאת העולם ביז די בילדער עפאכע, איז אלעס עפעס וואס מען קען נישט מער ווי דמיונ'ען וויאזוי עס האט אויסגעזען.

פון די אבות, ביז מצרים, פון מתן תורה, ביז דאס בית המקדש, פון די תנאים ביז צו די תלמידי בעש"ט און אלס אינדערצווישן. מיר האבן די אלע געשעענישן געשריבן אין די תורה, אין די גמ' אין מדרש אא"וו אזוי אויך די אלע מעשיות און פאסירונגען מקובל פון פריער בע"פ אדער וואס זענען אראפגעברענגט אין ספרים, געוויסע דעטאלן פון דעם אלעם זענען ארויסגעשריבן, און אויך דאס דארף מען זיך פארשטעלן מאכן אין מח א בילד וויאזוי עס האט אויסגעזען למעשה און די איבריגע דעטאלן בלייבט אינגאנצן פאר די דמיון "אנצופילן".

להבדיל אלף אלפי הבדלות. אז מען לייענט אלגעמיינע געשיכטע, היסטאריע, נישט דוקא אידישע היסטאריע, נאר א שטייגער וועלטס היסטאריע, אמעריקאנער היסטאריע אא"וו, זענען דא זייער אסאך פרטים וואס עס בלייבט פארן דמיון. וויאזוי עס האט אויסגעקוקט די רוימישע אימפעריע, וויאזוי עס האט אויסגעקוקט די ציווילע קריג, אא"וו, אלע די זאכן פון וואס עס זענען נישט געווען נאך קיין בילדער, די אלע זאכן בלייבט פארן דמיון אויסצוטראכטן.

און פאר טייל פון די זאכן זענען טאקע דא געמאלענע בילדער, געמאלן צומאל הונדערטער יאר נאך די געשעעניש, און טאקע אויסגעמאלן לויט די דמיון פון א געוויסע מאלעווער, און צווישן זיי איז דא גאר באקאנטע בילדער וואס איז שוין היינט "טייל פון די היסטאריע" און קומט געדרוקט אין די היסטאריע ביכער.

איז צו וואס וויל איך צוקומען?

טייל מענטשן זאגן אז עס איז זייער וויכטיג פאר א קינד צו האבן א שטארקע "כח הדמיון". אז דאס איז וויכטיג פון די אנטוויקלונג בגשמיות, און וויכטיג פאר די טרייב קראפט פון א מענטש אין אלגעמיין אויך אויף דער עלטער, צו אויפקומען מיט זאכן, געשעפטן אא"וו, און אויך להבדיל פאר א אידיש קינד איבערהויפט יונגערהייט צו קענען "זיך אריינלייגן" אין די מצבים וואס ער הערט פון די עלטערן און רביים, וואס ער לערנט אין חומש און אין גמ' די גאנצע מסורה, אז עס זאל ווערן "שטארק אפגעלייגט" ביי אים אלס א פאקט.

און אזוי ווי אזויפיל פון וואס מען לערנט און מען גלייבט ביי אידן זענען זאכן וואס מען זעהט נישט מיט די אייגענע אויגן בגשמיות, - זאגן זיי - דארף מען האבן א שטארקע "כח הדמיון" אז די זאכן זאלן זיך אריינזעצן אין קאפ.

אגב, אנדערע האבן אפילו טענות אויף די היינטיגע "קאמיקס" ביכער, אז דאס אז פאר יעדע טייל פון די געשיכטע איז דא א בילד, אז "עס לאזט גארנישט פארן דמיון", אנדערש ווי די טראדיציאנאלע מעשה ביכלעך, אפילו די סארטן וואס האבן געהאט מערערע בילדער, איז אבער געבליבן גענוג פון די מעשה פאר די קינד אליינס אויסצו'משל'ען אין קאפ.

עכ"פ, זענען דא די וואס זאגן אז "כח הדמיון" איז זייער וויכטיג. און זיי האבן פארשטאנען בטעות פון וואס זיי האבן געהערט, אדער געלייענט אז דאס אז "קאמען קאור" זוכט אראפצושטעלן פארן קינד אז ער זאל נישט כאילו "גלייבן פאנטאזיעס", אז דאס מיינט מען אז מען וויל פארן קינד אוועקנעמען דעם "כח הדמיון".

אבער דאס איז נישט ריכטיג.


ווייל להבדיל פאר נישט אידישע לימודים, א שטייגער ווי אלגעמיינע היסטאריע, דארף מען דאך אויך נוצן דעם כח הדמיון. בעסער געזאגט נישט "מען דארף", נאר עס קומט בהכרח אריין. ווען מען לערנט מיט א קינד איבער די "זעלבסטשטענדיגקייט קריג" פון די פאראייניגטע שטאטן, א געשיכטע וואס איז נישט קיין אויסגעטראכטע, נאר עפעס וואס האט ווירקליך פאסירט, וועט זיך דאס קינד אויטאמאטיש אויס'דמיון'ן אין קאפ וויאזוי עס האט אויסגעקוקט, וויאזוי די געוויסע שלאכט האט אויסגעזען, וויאזוי עס האט אויסגעזען ווען דער ערשטער פרעזידענט איז געווארן איינגעשוואוירן אא"וו.

דעריבער איז גאנץ באשטימט, אז ווען מען רעדט פון "כח הדמיון" איז דאס נישט עפעס וואס "קאמען קאור" זוכט אפצושטעלן אדער אפשוואכן. דאס איז עפעס וואס זיי דארפן פונקט אזוי. און "כח הדמיון" איז עפעס וואס איז פונקט אזוי רעלעוואנט פאר עפעס וואס האט ווירקליך פאסירט נאר מען האט עס נישט אליינס געזען, ווי פאר עפעס וואס האט נישט פאסירט.

דאס איז איינס. "פאנטאזיע" און "דמיון" זענען צוויי וועלטן.

אזוי אויך, אויף די זעלבע וועג, קען מען נישט זאגן אז "קאמען קאור" זוכט אויסצולערנען קינדער אז זיי "זאלן נאר גלייבן וואס זיי אליינס זעהן", ווייל אויב וויל א גוי אז זיין קינד זאל - צום ביישפיל - גלייבן היסטאריע, מוז ער דאך בע"כ לאזן זיין קינד "גלייבן" זאכן וואס ער האט נישט אליינס געזען נאר געהערט.


אז ער וויל אז זיין קינד זאל גלייבן אז אין די היסטאריע איז אמאל געווען א רומישער אימפעריע, א ערשטע וועלטס קריג, נאפאליאן און אלכסנדר מוקדון, מוז דאך זיין קינד אויך גלייבן זאכן וואס האט פאסירט אפילו ער זעהט עס נישט מיט די אויגן.

וואס "קאמען קאור" זאגט יא – און דאס איז פון וואס אונז האבן גערעדט – איז, אז מען זאל פארקויפן פאר די קינדער וואס ווייניגער "פיקשאן", פאנטאזיע, געשיכטעלעך וואס האבן קיינמאל נישט פאסירט, נאר ענדערש זאל מען פארציילן עכטע זאכן. א ביישפיל טאקע געשיכטע אדער אנדערע וויסענשאפט. אז ווען מען לערנט אויס דאס קינד צו לייענען און שרייבן, זאל מען נישט נוצן פיקטיווע געשיכטעס, נאר ווירקליכע פאסירונגען און פאקטן.

און דאס איז עפעס מיט וואס די געוויסע גוים האבן א גרויסן פראבלעם און פארפירן אז דאס וועט שאדן מאכן פאר די קינדער, און דאס איז וואס אונז האבן ארויסגעברענגט אז פאר א איד דארף דאס נישט זיין קיין פראבלעם.

פאר א גוי וואס זיין גלייבן איז אין פאנטאזיע, און זיין גלייבן איז אין "געשיכטעלעך", און ער אליינס ווייסט אויף וואספארא הינערנע פוס די אלע געשיכטעס שטייען, פאר אים איז א פראבלעם אז מען איז פוגם אין די "כח הפאנטאזיע". ווייל ער וויל אז זיין קינד זאל גלייבן אין זאכן וואס איז גארנישט מער הכרח ווי פולקאמע פאנטאזיע.

אבער להבדיל אלף אלפי הבדלות, פאר א איד וואס ער גלייבט אין מציאות, אין זאכן וואס האבן ווירקליך פאסירט, און זאכן וואס ער ווייסט אז עס האט ווירקליך פאסירט מכח די פעלזן פעסטע קבלת אבות און מסורה ווי ארויסגעברענגט, פאר אונז איז א שוואכקייט אין "פאנטאזיע" נישט קיין חיסרון אינגאנצן.


און ווידער אז מען וויל זאגן אז "כח הדמיון" איז יא וויכטיג אויך אין אזא פאל, קען זיין, אבער ווי ארויסגעברענגט, נישט דאס איז פון וואס "קאמען קאור" רעדט אינגאנצן.

--

פונקט נומער צוויי.

דאס וואס מיר האבן געשריבן אז "קאמען קאור" זוכט אפצושוואכן די "כח הפאנטאזיע" און מיר האבן פארשטיין געגעבן פארוואס דאס איז טאקע א פראבלעם פארן גוי און נישט פאר להבדיל א איד.

אבער אפילו מען זאל אננעמען אז עס איז יא א פראבלעם אויך פאר א איד – פארוואס דאס זאל זיין אזוי ווייס איך נישט ווי ארויסגעברענגט, אבער איינפאך אין א בחינה פון "לאמיר זאגן" – איז דאס עפעס וואס דארף אונז נישט שטערן.

פאר דעם גוי, וואס זיין קינד ווערט מחונך אין שולע פון אינדערפרי ביז אויף דער נאכט, זיין גאנצע לימוד איז דאס וואס ער לערנט אין שולע, איז אויב וויל ער אז זיין קינד זאל זיך עפעס לערנען אין מאראל אדער סיי וועלכע אנדערע ווירדן, דארף ער דאס "אריינשווערצן" ערגעץ אין דעם טאג צווישן די לימודים.

אז ער וויל אז זיין קינד זאל האבן א אנטוויקלטן כח הפאנטאזיע "מוז עס זיין" ערגעץ אין די צייט. און אז מען וועט דעם קינד דאס נישט לערנען אין די צייט, וועט ער עס נישט האבן.

און אפילו ווען זיין קינד וועט נישט דוקא לערנען זאכן וואס זענען פארקערט פון וואס ער וויל זיין קינד זאל לערנען - דאס הייסט בשב ועל תעשה - נאר איינפאך נישט לערנען, איז דאס ווייטער פאר אין א פראבלעם.

להבדיל אלף אלפי הבדלות, א אידיש קינד, וואס זיין לערנען לימודי חול איז א קליינע טייל פון טאג, א שעה צוויי, איז אפילו מען זאל אים נישט אין די שעה צוויי לערנען די וועג, איז דאס גאנץ א קנאפע פראבלעם.

אונזערע קינדער ווערן נישט חלילה מחונך בשעת לימודי חול. אונזערע קינדער ווערן מחונך ביי די לימודי קודש, ביי די ארום אכט שעה וואס מען איז אונטער די לימודי קודש סיסטעם.

טא וואס ארט מיך אז מען לערנט נישט די קינדער וויאזוי צו טראכטן ביי לימודי חול? איז עס דען דארטן וואס מען "לערנט" זיי אויס אויף וואס איז אים נוגע אלס איד?


קיינער האלט נישט אז מען גייט לערנען מיט קינדער חלילה זאכן וואס טויגן נישט בקום ועשה. סך הכל איז די "פראבלעם" אז מען וועט זיי נאר לערנען זאכן "וואס זענען נישט קיין פיקשאן" בשעת מען לייענט, בשעת מען לערנט זיך שרייבן אא"וו און זיי וועלן נישט זיין צוגעוואוינט צו טראכטן ריכטיג.

איז וואס איז די פראבלעם?

אויב האלטסטו אז מען דארף די קינדער יא לערנען נאך סארטן לימודים די ריכטיגע מהלך המחשבה, זיי אויסלערנען טראכטן אנדערש און ריכטיג, איז עס סיי ווי עפעס וואס מען זוכט נישט צו דערגרייכן בשעת לימודי חול.

לאמיר זאגן אז "קאמען קאור" איז געבויט אויף א וועג וואס מען לערנט נישט מיט די קינדער נאר געוויסע זאכן, אויף א געוויסע וועג, ווייל "קאמען קאור" וויל טאקע אז די קינדער זאלן נאר טראכטן איין סארט וועג, אבער וואס טוט זיך מיט'ן איבריגן טייל טאג? סיי ווי איז דאך דארטן וואו אונז ווילן מיט אן אמת מחנך זיין די קינדער אויף אלעמען, און זיכער וויאזוי זיי זאלן טראכטן.

געוויסע זאגן טאקע אז מען וועט מיט די צייט חלילה אויך ביי לימודי קודש אנהויבן לערנען דעם סדר. און אויב דאס זאל ח"ו פאסירן איז עס טאקע א פראבלעם. אבער דערווייל זעה איך נישט פון וואו מען נעמט אזא זאך.

דעריבער, ווי געזאגט, דאס אפשוואכן די כח הפאנטאזיע דארף נישט זיין קיין פראבלעם בכלל. אבער אפילו אויב זאל איינער יא האלטן עס איז א פראבלעם, איז דאך סיי ווי נישט ביי לימודי חול וואו מען וויל אויסלערנען די קינדער טראכטן. און ביי לימודי קודש וואס איז איבער פיר מאל אזויפיל צייט ווי להבדיל די לימודי חול, איז דא גענוג צייט צו פארמען די מוחות פון די קינדער גענוי וויאזוי מען וויל און מען דארף.

איך וועל נאך צוריק קומען צו די פונקט נאכן שרייבן די דריטע פונקט, עס צו פארשטערקערן.

--

פונקט נומער דריי.

געוויסע ווילן זאגן, אז אונטער "קאמען קאור" אונטער די געדאנק פון אויסלערנען די קינדער צו "טראכטן ריכטיג" ווילן זיי אויסלערנען די קינדער אז זיי זאלן "נישט אננעמען זאכן וויאזוי מען זאגט עס זיי" נאר "זיי זאלן יעדע זאכן פארשן און ווילן פארשטיין".

דאס הייסט אז סיי וואס מען לערנט, אפילו צו רעכענען, און זיכער וואס מען לייענט, זאל מען ווילן "פארשטיין". ווען די לערער זאגן "איינס מיט איינס איז צוויי" זאל עס נישט זיין עפעס וואס "איך גלייב", ווען דער לערער זאגן "פיר מאל פיר איז זעכצן" זאל עס נישט זיין עפעס וואס "מען גלייבט", און אפילו נישט עפעס וואס "מען ווייסט" אז אזוי איז עס, ווייל מען האט עס איינגע'חזר'ט וכדו', נאר "מען זאל פארשטיין" גוט "פארוואס" דאס איז אזוי.

און די זעלבע ווען מען לערנט סיי וואס, זאל מען נישט "גלייבן" אז עס איז אזוי. אז דער לערער זאגן אז "וואסער וואס גייט אונטער 32 גראד ווערט פארפרוירן", אז "וואסער וואס איז העכער 212 גראד קאכט" זאל מען עס נישט איינפאך "גלייבן", נאר מען זאל "דאס ווילן פארשטיין".

מען זאל פרעגן "פארוואס", מען זאל פרעגן "ווער זאגט" אא"וו.

און דאס איז לויט געוויסע א פראבלעם, ווייל עס ברענגט אריין דאס קינד אז ער זאל כסדר פרעגן, פארשן און ווילן פארשטיין.

אז דאס איז א "פראבלעם" איז עפעס וואס גייט מיר עפעס אינגאנצן נישט אריין אין קאפ בכלל.

אויסער דעם ווי דערמאנט אין פונקט צוויי, אויב האלט מען אז מען דארף יא אויסלערנען א קינד אז "נישט אלס דארף מען פארשטיין", קען מען דאס גענוג טאן אין די אכט, ניין שטונדן פון לימודי קודש. איך זעה נישט וויאזוי דאס אז מען לערנט מיט קינדער א געוויסע מהלך א שעה צוויי א טאג, און א פארקערטע מהלך אכט ניין שעה א טאג, זאל די מהלך פון צוויי שעה בלייבן שטערקער.

אבער אפילו לאמיר זאגן אז יא.

זינט ווען האבן אידן א פראבלעם מיט "פארשטיין", מיט "פרעגן", מיט "זיך נישט לאזן", מיט "נאכגיין טיף" אא"וו?

ווי איך פארשטיי, איז נאר ביי די דרייצן אני מאמין'ס, ביי אמונה, ביי מה למעלה ומה למטה וכדו' א פראבלעם צו "פרעגן". ביי אמונה איז די יסוד "איך בין א נער און איך גלייב". ביי אמונה איז די יסוד "מען לייגט ארויף די הענט אויף די אויגן" ביי קבלת עול מלכות שמים.

אבער אויסער דעם איז פונקט פארקערט!


עס איז נישטא קיין געזעלשאפט אין די וועלט וואס איז געשטעלט אויף "פארשטיין"! די גאנצע סדר הלימוד פון די גמ' פון די ראשונים, פון די אחרונים איז דירעקט געבויט אויף קאנצעפטן ווי "מן ימר", "איפכא מסתברא", "אימא איפכא", "מנא הני מילי" וכו' וכו'.

ווען איך האב געלערנט אין חדר און די גמ' האט געברענגט א מחלוקת התנאים, ר' שמעון און ר' יהודה, און די גמ' פרעגט א קשיא, זאגט רש"י אז די קשיא איז "אליבא דר' יהודה"!

האט מיר די רבי געפרעגט "אויף וועמען איז די קשיא"? זאג איך אויף ר' יהודה. פרעגט ער פון וואנען ווייסטו? זאג איך "אזוי זאגט רש"י"!

האט ער געפרעגט "דו פארשטייסט פארוואס רש"י זאגט אזוי"? "פארוואס גלייבסטו רש"י... אז רש"י זאגט אזוי, איז עס אזוי, אבער עס איז נישט גענוג "צו וויסן" אז עס איז אזוי, דו דארפסט "פארשטיין פארוואס" עס איז אזוי.

און טאקע אויב אויפ'ן זעלבן ארט האט תוס' געזאגט פארקערט, אז די קשיא איז לויט ר' שמעון, האט שוין די רבי פארלאנגט מען זאל פארשטיין "פארוואס" תוס' זאגט פארקערט, און פארוואס רש"י זאגט נישט ווי תוס' און פארוואס תוס' זאגט נישט ווי רש"י.

דאס איז באמת אלף בית, אבער מען דארף עס ארויסברענגען, אז מען זאל אליינס כאפן ווי די גאנצע מהלך וואס מען לערנט ביי אידן וואס לערנען נישט "אבי געדאווענט" איז דוקא יא צו פארשטיין.

ווי די באוואוסטע מאמר פון תפארת ישראל וואס ער ברענגט אין משניות, ווען מען וויל ארויסהאבן א זאך, דארף מען פרעגן די זיבן פראגעס "מי, מה, למי, מתי, איה, איך ולמה".

די פאקט איז, אז די גאנצע געדאנק פון וואס די אלגעמיינע וועלט רופט "קריטיקל טינקינג" איז - פונקט ווי פילע אנדערע זאכן – גענומען פון אידן! זיי רופן דאס "די תלמוד מעטאדע".

אין די וועלט איז איינע פון די מהלכים צו פארשטיין פארוואס דאס אידיש פאלק איז אין אלגעמיין קלוגער פון אנדערע פעלקער אז דאס קומט צוליב דעם וואס אידן לערנען גמ'. עס גייט אזוי ווייט, אז אין געוויסע לענדער איבער די וועלט האבן די גוים איבערגעטייטשט גמ' אויף פארשידענע שפראכן, ווייל זיי האלטן אז "דאס" איז די ריכטיגע וועג פון טראכטן.

עס גייט נאך טיפער.

ביז א געוויסע צייט, איז געווען אנגענומען ביי די נישט אידישע וועלט, אז ווען מען שרייבט אראפ א געריכט אורטייל פאר די היסטאריע אז מען זאל וויסן אויף שפעטער וויאזוי די געזעץ איז, האט מען אראפגעשריבן נאר די פסק אליינס. אן די גאנצע ארגומענטן ארום, אן די ראיות און טענות פון ביידע זייטן אא"וו.

ביז א געוויסע צייט אין די היסטאריע וואס די גוים האבן זיך געכאפט, אז להבדיל די אידן טיען נישט אזוי. אין די גמ' ווערט אראפגעברענגט אלע שיטות, אלע ראיות, אלע פירכא'ס, און אפילו די הוה אמינא'ס!

און די גוים האבן געזען אז כאטש וואס די גמ' איז שוין געשריבן אזויפיל יאר צוריק, דאך איז עס א "לעבעדיגע" ספר, און יעדע שאלה וואס קומט אויף ביז היינט, טרעפט מען אין די גמ' וויאזוי מען דארף זיך פירן!

אז עס קומט ארויס א מייקראוועיוו, און מען וויל וויסן די הלכה איבער דעם, ווען עס איז ארויסגעקומען לעקטער בכלל און מען האט דן געווען וואס דאס איז להלכה, און אזוי ווייטער און ווייטער, האט מען אין די גמ' "געטראפן" די ענטפער!

און זיי האבן געכאפט, אז דאס איז די ריכטיגע מהלך! אז מען שרייבט נישט אראפ טרוקן די פסק הלכה, נאר מען שרייבט אראפ איבער די דיון וויאזוי מען איז צוגעקומען צו די הלכה! די ראיות, די מחלוקת, די פירכא'ס די קשיות וכו' וכו', אלס איז וויכטיג אויב וויל מען "פארשטיין".

און היינטיגע צייטן, ווערט אין א געריכט אורטייל אראפגעשריבן אלס וואס מען האט גערעדט, דאס איז איינע פון די זאכן וואס די נישט אידישע וועלט האט אדאפטירט פון להבדיל אונז.

און כאטש וואס מיר פארשטייען און גלייבן אז דאס לערנען די גמ' בכלל און מיט די גאנצע אריכות בפרט איז נישט איינפאך "פראקטיש", עס איז העכער ווי "נאר" צו וויסן די הלכה כדת מה לעשות, נאר עס איז די מצוה פון לימוד התורה, יעדע טייל טאקע, די טייל וואס בלייבט להלכה ווי די טייל פון וואס די גמ' פאלט אפ צוגלייך, אלס האט די זעלבע קדושה, דאך, איז די פאקט אז די גמ' איז אזוי ברייט, און דוקא יא בלשון ואופן פון "מן ימר", "איפכא מסתברא", "אימא איפכא", "מנא הני מילי" אא"וו ווי דערמאנט, דאס ברענגט צו דעם אז די גמ' איז א "לעבעדיגע" ספר ביזן היינטיגן טאג.

און פארדעם זענען כידועה געווען טייל פון די ראשונים וואס זענען נישט געווען צופרידן אנהייב ווען די יד החזקה פון רמב"ם איז ארויסגעקומען ווייל זיי האבן מורא געהאט אז מען וועט אוועקגיין פון לערנען גמ'.

אויב איז די מהלך פון אידן אין אלעמען "צו גלייבן" און נישט זיך אריינלייגן, און ווילן פארשטיין מיט אן אמת, וואס פעלט אויס דאס לערנען גמ'? פארוואס זאל מען נישט ענדערש לערנען מער פון זאכן למעשה, פארוואס טאקע נישט לערנען נאר די יד החזקה? עס איז למעשה תורה, און מען קען מקיים זיין לימוד התורה אויך מיט דעם?

נאר די אמת איז, אז טייל פון לימוד התורה איז טאקע "צו פארשטיין"! צו וויסן נישט נאר "וואס" דער רמב"ם פסק'נט נאר אויך "פארוואס" ער פסק'נט אזוי, און "פון וואו" די פסק קומט, און "פארוואס די אנדערע ראשונים האלטן אנדערש" אא"וו.


האט מען אמאל זיך געזארגט אז מיט'ן צוגעוואוינען די קאפ צו "ווילן טיף פארשטיין" " לערנט מען חלילה אויס נישט צו גלייבן ביי זאכן וואס מען דארף טאקע יא דוקא גלייבן בתמימות"?

אויב איז דא א חשש אז פון לערנען לימודי חול אויף א געוויסע מהלך אין די רעלאטיוו קליינע צייט פון טאג, אז דאס וועט "פארמען" די קאפ פון די קינד, אז זיי זאלן "טראכטן א געוויסע וועג", וויפיל מער איז די חשש להבדיל ווען מען לערנט לימודי קודש וואס איז מיט אמת פיל טיפער, און מען לערנט אזויפיל שעה?

און די ענטפער אויף דעם איז, אז מען האט טאקע נישט מורא געהאט!

אויסער טאקע ביי עניני אמונה ווי דערמאנט וואו די מצוה איז צו גלייבן בתמימות, איז די אידישע מהלך אלס געווען טאקע פונקט פארקערט ווי "גלייבן", מען האט דוקא אויסגעלערנט נאכצוגיין א זאך ביזן ענדע, צו פארשטיין, מיט חקירות, מיט לומדות אא"וו.

די פארשאלטענע משכילים האבן געוואלט אריינברענגען די ענין פון "פארשטיין" טאקע "דארטן וואו מען טאר נישט". אין חקירה לגבי אמונה, לגבי די זאכן וואס מען טאר נישט, "דאס" האט מען באקעמפט.

אבער עס איז קיינעם נישט איינגעפאלן אין די צייטן פון די השכלה אז מען זאל חלילה אויפהערן לערנען גמ', אפשטעלן לערנען מגיד משנה און קצות, לייגן די ר' עקיבא אייגער אין די זייט עד כי יעבור זעם, ווייל "מען דארף אויסלערנען אז מען דארף נישט פארשטיין"! עס אז קיינעם נישט בייגעפאלן, אז אויב וועט מען "צוגעוואוינען" די קאפ צו "ווילן פארשטיין" וועט דאס ח"ו ברענגען אז מען זאל ח"ו שוואך ווערן אין אמונה.

א ביישפיל לענערן נ"ך האט מען טאקע אין געוויסע פלעצער יא אפגעשטעלט ווייל די גדולי ישראל דארט האבן געשפירט אז דאס קען שאטן. און עס איז אפילו געווען א געוויסע צייט וואס מען האט אין תימן גאסור'ט לערנען קבלה, ווייל די נישט ערליכע האבן דאס "אויסגענוצט" אויף שלעכטס ר"ל.

טא עס איז געווען אזא זאך ווי אפשטעלן א געוויסע לימוד משום צורך פון אפהיטן כלל ישראל. דאך האט מען דאס קיינמאל נישט געטאן מיט אלגעמיין לימוד התורה.

און ווי געזאגט, ביי אמונה דארף מען תמימות, און דארטן איז נישטא קיין "פארשטיין", אבער דאס מיינט נישט אז בכלל לערנען אויף צו פארשטיין איז עפעס א סתירה מיט דעם.

מיר זענען אלס געווען גענוג שטארק און באקוועם מיט אונזער אמונה, אז אפילו אונז זענען דוקא יא פארשטייער, דוקא יא קלוגע לייט, און דוקא יא מיט די מהלך פון - וואס זיי רופן - טראכטן "קריטיקל" איז דאס אלס גוט אין ביזנעס, אין סתם זאכן, און אין להבדיל אין לערנען תורה. אבער ווען עס קומט צו אמונה, צו זאכן וואס עס דארף זיין ווי דערמאנט "איך בין א נער און איך גלייב", דארט האט מען בכוונה אפגעשטעלט דאס טראכטן!

נאר להבדיל א גוי מיט א וואקלדיגע שוואכע גלויבן, דארף מורא האבן אז "אויב וועט מען טראכטן וועט נישט טויגן". די קאמוניסטן האבן "נישט געלאזט טראכטן", ווייל מען וועט נאך געוואר ווערן וואס טוט זיך... און די קריסטן, זיי זענען טאקע די וואס פארפירן קעגן "קאמען קאור" פאר די סיבה. דאס איז נישט פאר אונז צו אדאפטירן.

עס איז א בילבול פון די גוים און להבדיל די מאדערענע אידן אז אונז פרומע אידן זענען "פארמאכט" און ווייסן נישט וויאזוי "צו טראכטן". דאס קען נישט זיין ווייטער פון דעם אמת!

און טאקע צוריק צו אונזער צייט, ווען די רעגירונג האט זיך ליידער גענומען איבער די לימודים אין די חדרים, איז איינע פון די טענות פון אונז אפילו אין געריכט געווען אז ביי אונז לערנט מען אסאך, און די וויכטיגע לימוד - לשיטתם - וואס זיי רופן "קריטיקל טינקינג" לערנט מען ביי אונז נאך בעסער ווי סיי וועלכע שולע, ווען מען לערנט להבדיל לימודי קודש, און די שטאט האט פארשטאנען און אנגענומען די טענה!

און ווי דערמאנט, די גוי'שע וועלט בכלל האלט אז אונזער מהלך פון אפלערנען זאכן איז ריכטיג, אויף אזוי ווייט אז זיי האבן עס אדאפטירט אויך פאר זיך. אין טייל ערטער מיט'ן פרובירן צו לערנען טאקע גמ' זעלבסט (אויף וויפיל זיי רעדן זיך איין אז מען קען גמ' "לערנען" אויף אזא מהלך....), און אין די גאנצע אנטוויקלטע וועלט מיט די געדאנק פון "קריטיקל טינקינג".

--

אצינד צוריק צו די צווייטע פונקט אביסל טיפער.

ווען מען טענה'ט אז עס איז א פראבלעם צו לערנען מיט די קינדער א געוויסע מהלך המחשבה א טייל פון טאג, ווייל עס פארעמט די געדאנקען גאנג, און איך האב אויף דעם געשריבן אז אפילו מען זאל האלטן אז די געדאנקען גאנג איז א פראבלעם איז דאס נישט קיין פראבלעם למעשה, ווייל דאס איז נאר א טייל פון טאג, און פיל מער איז דא וואו מען קען פארעמען די מחשבה פארקערט.

קען מען אבער צוריק טענה'ן, אז אויב דאס טראכטן די וועג פון "פארשטיין" – וואס זיי רופן "קריטיקל טינקינג" – איז א פראבלעם פאר זיך, איז דאך נישט קיין טענה אז עס איז נאר א טייל פון טאג.

אבער אצינד אז מען האט אויסגעשמועסט אז בעצם לערנען אויף צו פארשטיין איז בכלל נישט עפעס וואס אונז אידן האבן אמאל געהאט א פראבלעם, און אז די גאנצע סדר הלימוד ביי אונז איז דוקא יא אויפ'ן סיסטעם פון פארשטיין, און מען האט נישט חושש געווען אז דאס וועט פארמירן די קאפ נישט ריכטיג, איז אויב אזוי, קען מען נישט זאגן אז דאס עצם לערנען מיט קינדער אויף דעם אופן איז א פראבלעם.

נאר אויב איז דא די חשש אז אויב וועט מען לערנען "נאר" אויף דעם אופן קען דאס זיין א פראבלעם, פארדעם איז די ענטפער, אז מער ווי פיר מאל מער צייט א טאג ליגט אינגאנצן אין אונזערע הענט אויף צו לערנען מיט די קינדער וואזוי מען זאל טראכטן אויב עס פעלט אויס.

איז ווען דאס וואס "קאמען קאור" פארלאנגט איז לערנען געוויסע זאכן גענוי, און דאס זענען זאכן וואס טויגן נישט, איז פארשטענדליך אז אפילו איין מינוט א טאג טאר מען דאס נישט. אבער עס איז נישט אזוי, ווייל "קאמען קאור" פארלאנגט נאר א "מעטאדע" א "פרעים ווארק" וויאזוי מען זאל לערנען, וואס מען לערנט דאס צו אויספירן ווענד זיך שוין אינגאנצן אין אונז.

דעריבער אפילו מען זאל זאגן אז וויאזוי דער גוי פירט דורך די לימודים למעשה איז נישט אויסגעהאלטן, איז דאס טאקע א פראבלעם פארן גוי, נישט פאר אונז וואס אונז קענען עס אויספירן וויאזוי אונז ווילן מיר.

ווילאנג דאס נוצן די מח "אויף צו פארשטיין" איז עפעס וואס איז נישט נאר נישט "שלעכט", נאר איז גאר וואס אונז טיען שוין טויזנטער יארן - פארקערט, עס איז דער גוי וואס האט עס גאר פון אונז אדאפטירט – איז אונזער גאנצע ארבעט נאר צו זעהן אז מען לערנט נאר וואס מען מעג, מען נוצט די מח און מהלך המחשבה גענוי וויאזוי מען מעג, און מען פרובירט צו פארשטיין דארט וואו מען דארף פארשטיין, און מען גייט מיט תמימות דארטן וואו מען דארף גיין מיט תמימות.

--

פונקט נומער פיר.

דאס איז א המשך צו וואס מיר האבן יעצט געענדיגט.

אויב זאלן מיר האבן א פראבלעם מיט "וואס די גוי טראכט", "וואס זיין ציל איז", קען מען דאך זאגן אז מען טאר גארנישט לערנען לימודי חול. ווייל די ציל פון די גוי אין יעדע זאך איז דאך שלעכט. וכל יצר מחשבת לבו רק רע כל היום. ווען ער לערנט סיי וואס איז דאס מיט'ן ציל אויסצורייסן אלס וואס להבדיל ביי אונז אידן איז הייליג. יעדע נקודה פון כפירה און שלעכטס איז "א מוז" אריינצוקומען ווי נאר מעגליך.

ווען ער לערנט סתם לימודים - אן "קאמען קאור" - איז עס אויך פיל מיט כפירה און תועבה, און זיין ציל איז פון אייביג שלעכט, "זיין ערצויגן" ביי א גוי "זיין געלערנט" ביי א גוי, זיין "א מענטש" מיינט זיין א פורק עול, און זיין "טאלעראנט" פון אלעס שווארץ יאר.

דעריבער זאל מען נישט לערנען גארנישט?

ניין, וואס ער טראכט איז וואס ער טראכט, דאס גייט מיך נישט אן, עס האט נישט מיט מיר. איך דארף נאר זעהן אז וויאזוי איך לערן עס זאל נישט האבן קיין פראבלעמען.
איך פארטרעט נישט קיינעם. איך בין נישט קיין ווארטזאגער פאר קיינעם. סך הכל פרוביר איך צו פארשטיין וואס גייט פאר. דעריבער אויב טרעפט איר עפעס אין מיינע רייד וואס שטימט נישט, לייגט עס חלילה נישט אן אויף די רבנים אדער עסקנים.

מחשב
שר האלף
תגובות: 1077
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 17, 2018 3:57 pm

תגובהדורך מחשב » דינסטאג אוגוסט 27, 2019 3:43 pm

WOW! הערליך הערליך...!

כ'וויל אבער סתם אזוי וויסן, וואס איז דער מציאות בשטח, איז קאמאן קאור שוין דא אין די מוסדות (וואס אזוי האב איך פארשטאנען) אדער נישט.

גייט מען דאס יעצט אריינברענגען, אדער נישט?

שטימען די תירוצים מיט דאס וואס איר האט אויבן געשריבן אז אין ניו יארק איז בכלל נאכנישט אריינגעקומען קאממאן קאור?

יישר כח.
הוי מחשב...

חינוך הטהור בארהב
שר מאה
תגובות: 145
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 24, 2019 6:31 pm

תגובהדורך חינוך הטהור בארהב » דינסטאג אוגוסט 27, 2019 3:44 pm

הגה"צ אבד"ק סערדאהעל שליט"א איבער קאמאן קאו"ר

מכתב מהגאון ר' הלל וויינבערגער - על גזירת החינוך נ''י (1).jpg
מכתב מהגאון ר' הלל וויינבערגער - על גזירת החינוך נ''י (1).jpg (302.96 KiB) געזעהן 1488 מאל
מכתב מהגאון ר' הלל וויינבערגער - על גזירת החינוך נ''י (2).jpg
מכתב מהגאון ר' הלל וויינבערגער - על גזירת החינוך נ''י (2).jpg (263.58 KiB) געזעהן 1488 מאל


צוריק צו “אקטועלע נייעס”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 8 געסט