ודע מה שתשיב

הפוך בה דכולה בה

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
זאלץוואסער
שר האלף
תגובות: 1787
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 20, 2012 6:41 pm
לאקאציע: אין א זאלץ וואסער מעסטל
פארבינד זיך:

ודע מה שתשיב

תגובהדורך זאלץוואסער » מאנטאג אפריל 29, 2013 4:10 pm

איך קוק זעלטן אריין אין די פארומ'ס אפטיילונג פון ידיעות התורה, פשוט ווייל איך האב ביז היינט נישט געוואוסט ווי רייך דער חלק פון אייוועלט איז, און איך פלעג נאר זוכן אויפן אלטן סטייל פון קוקן אין ספרים מיט פאפיר און טינט (איר געדענקט עס נאך?)

איך וויל אנהייבן א אשכול וואס זאל זיך באציעהן צום "ודע מה שתשיב" אין עניני אמונה, אזוי ווי דרייענדיג זיך אין עולם המסחר קומט מיר אויך אויס צו נוצן חלקים פון דעם ענין אין געשפרעכן מיט גויים און אידישע גויים, וואס קען ווען צונוץ קומען פאר יעדן איינעם אין פאל פון נויט, האלט איך אז דאס צוזאמעננעמען עס לפונדק אחד קען זיין לתועלת.

(אויב איז שוין דא ערגעץ אזא אשכול, יהי רצון כאילו לא הייתי פורטם, און פארמאכטס דעם אשכול מיט גרויס כבוד און פאראד)

עס איז וויכטיג אבער פאר דעם עמך איד צו וויסן אז סתם אזוי צו פארפירן ויכוחים מיט אן אפיקורס איז נישט נאר אסור נאר גאר נישט פראקטיש, עס דארף זיך אלס געדענקען אין מוח וואס מ'וויל געווינען פונעם שמועס. דהיינו: ווען איך הייב אן אדער פיר ווייטער א ויכוח אין ענינים וואס זענען נוגע צו דעם, וועל איך אלעמאל אראפשטעלן אפאר כללים וואס דאס וועט מיר זיין דער ווייזער צו דער שמועס מעג גיין ווייטער צו נישט.

א. אויב איז עס נאר א שמועס וואס איך וויל געווינען צו ווייזן ווי קלוג איך בין, (דאס איז נישט קיין זעלטנהייט אז מ'האט א ויכוח נאר לשם געווינען) לוינט זיך ענדערש איר זאלט אפשרייבן אייערע טענות ווי איידער זיי אויסלופטערן פאר דעם אפיקורס. נאר אויב עס איז דא א ריכטיגע חיוב צו מצד התורה אדער אפילו א מאראלע חיוב צו פארטיידיגן זיך דעמאלס גייט דער שמועס ווייטער.

ב. אויב איז דער צד שכנגד נישט מסכים אז אין אונזער ויכוח אפילו לשיטתו האב איך א 50 פראצענט רעכט, דאס הייסט אז אפילו אויב ער האלט אז ער איז 100 פראצענט גערעכט, און איך האלט דאך אז איך בין 100 פראצענט גערעכט, איז דאך דא פארהאנען 200 פראצענט דאס גיט מיר 50 פראצענט פון גערעכטיגקייט בעפאר איך עפן א מויל צום רעדן. אויב איז דער יעניגער נישט מסכים צו דעם כלל איז עס נישט מיין שמועס מער, און איך רעד נישט א איבריג ווארט.

(ביים פרעגן די שאלה איז וויכטיג צו געדענקען אז ווען יענער פרעגט צוריק צו די גיסט אים אויך 50 פראצענט גערעכט טאר מען נישט ענטפערן אויב רעדט מען פון אמונה ממש, ווייל אונז גיב מיר אויסדדרוקליך נישט דעם רעכט וויבאלד עס איז אקעגן די תורה אפילו נאר א מחשבת אדער א סניף למחשבת מינות. [וואס מיט בפירוש'ע מינות טאר מען בכלל נישט רעדן נישט קיין חילוק מיט וואסערע תנאים] דאס איז נאר געזאגט ווען מ'טענה'ט איבער זאכן וואס זענען נישט נוגע דעם עצם אמונה וד"ל.

ג. פאר איך ענטפער טוה איך אלעמאל קלאר שטעלן אז דער יעניגער זאל פארשטיין אז איך בין גארנישט, דהיינו: איך נוץ דעם גביהא בן פסיסה טאקטיק, אז אויב בין איך נישט גערעכט זאלסטו וויסן אז איך בין נישט קיין רב, און נישט קיין זון פון א רב, און איך דארף נישט אלעס און קען נישט אלעס וויסן, און אונזער שמועס איז נאר פטפוטי דברים וואס די רעדסט מיט א קטן שבעמינו. דעריבער ווען איך געווין יא וועט דער קידוש השם זיין גרעסער, און ווען נישט ח"ו איז דער חילול ד' נישט אזוי גרויס ה"י.

ד. ווען מ'רעדט מיט א פרעמדן, אפילו וואס שטאמט מבני ישראל נעבעך (אויסער איינער וואס איז נישט קיין תינוק שנשבה נאר אליינס גענומען דעם רעדל צו פארן) דארף מען זייער אכט געבן נישט ארויסצוגיין פון גלייכגעוויכט און נישט ח"ו יענעם באליידיגן ווייל עס איז יצא שכרו בהפסידו. דער עיקר איז צו בלייבן רואיג און רעדן שטיל, און איידל, ווי עס פאסט זיך פאר א איד.

ה. אין פאל (עס האט זיך שוין ביי מיר געמאכט) ווען מ'זעהט אז ב"ה עס פארט אויף די גוטע רעלסן, דארף מען געדענקען נישט צו עסן דעם נצחון מיט נקמה, דהיינו, נישט אלס צוריק קומען מיט די פיילן ווי "איך האב דיר געזאגט אז דו ווייסט נישט!" וכדו'. נישט מאכן שפירן יענעם שלעכט ווייל עס ברענגט נישט קיין גוטס. און אין מיין פאל, האט געפירט אזא שמועס ווייל איך האב נישט גענומען דעם קאלטן נקמה, אז דער איד א תינוק שנשבה האט זיך ב"ה גענומען טוהן מצוות כאטש וואס ער האלט נאך ווייט פון זיין אן ערליכער איד, האט עס עכ"פ אויפגעטוהן לחלקים.

עכ"פ דא זאל מען ברענגען שאלות און זיך העלפן איינער דעם צווייטן פארשטיין וויאזוי צו באהאנדלען אזא סיטואציע ווען עס קומט אונטער.

געדענקט אז ענטפערן אויפן פלאץ און נישט זיין גוט גרייט קען זיין פאטאל. ענדערש ווען עס מאכט זיך א געלעגנהייט זאל מען פארן צד שכנגד זאגן אז אויפן מינוט קען מען ווייטער נישט שמועסן (מ'קען נוצן אלע תירוצים וואס מ'נוצט פארן ווייב ווען זי רופט אריין אינמיטן א שמועס צווישן מנחה מעריב...) און זיך אינטערסירן ביי חכמים און ערליכער אידן וויאזוי צו באהאנדלען דעם ענין.

חפץ ד' בידינו יצליח.

אוועטאר
בן אחר בן
שר חמש מאות
תגובות: 560
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 10, 2012 1:25 pm

תגובהדורך בן אחר בן » מאנטאג אפריל 29, 2013 4:36 pm

פונקט היינט געהאט א שמועס מיט איינעם וואס קען נוצן א שטיקעל בוסט אין אמונה אין ער האט געהאט אזא קשיא: וואס איז פשט פון דערציילן מופתים וואס דער בעש"ט האט באוויזן, אין וואסערע נוצן ברענגט עס? אין פארוואס אויף די הייליגע ראשונים זעהט נישט וואס מ'האט געזעהן ביי תלמידי בעש"ט... כ'האב אים צוגעזאגט צו ברענגען א תירוץ ביז א טאג צוויי.

אוועטאר
לכתחילה אריבער
שר עשרת אלפים
תגובות: 19988
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
לאקאציע: למטה מעשרה

תגובהדורך לכתחילה אריבער » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:02 pm

זאלץ דו מיינסט מן הסתם גאר גוט, אבער כ'וויטא די געדאנק פון אזא אשכול. פארוואס קען יעדער אליינ'ס פארשטיין. אויסליפטערען פראגעס אין אמונה - אפי' מען שרייבט תירוצים - באלאנגט אויסדריקליך נישט דא.
"די וועלט זאגט אז מען קען ניט ארונטער דארף מען אריבער, און איך האלט אז מ'דארף לכתחילה אריבער" קרעדיט אדמו"ר מהר"ש

אוועטאר
זאלץוואסער
שר האלף
תגובות: 1787
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 20, 2012 6:41 pm
לאקאציע: אין א זאלץ וואסער מעסטל
פארבינד זיך:

תגובהדורך זאלץוואסער » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:09 pm

בן אחר בן האט געפרעגט: פונקט היינט געהאט א שמועס מיט איינעם וואס קען נוצן א שטיקעל בוסט אין אמונה אין ער האט געהאט אזא קשיא: וואס איז פשט פון דערציילן מופתים וואס דער בעש"ט האט באוויזן, אין וואסערע נוצן ברענגט עס? אין פארוואס אויף די הייליגע ראשונים זעהט נישט וואס מ'האט געזעהן ביי תלמידי בעש"ט... כ'האב אים צוגעזאגט צו ברענגען א תירוץ ביז א טאג צוויי.

באמת איז דא שתי תשובות לדבר. [עס ווענדט זיך אין וואספארא מצב דער בר פלוגתא איז, דהיינו: א כופר? א תינוק שנשבה? סתם א אויבער חכם וואס וויל ווייזן אז ער וואגט זיך צו פרעגן? וכו']

(אדרבה ווער עס קען זאל ענטפערן, איך ענטפער נאר לענ"ד)

א. ווייסט אפשר פארוואס אביי ורבא, און די אנדערע אמוראים, אדער אפילו צוריק צו דוד המלך און די שופטים און צוריק צו די נביאים און אזוי ארויף ביז אויבן ביז משה רבינו, איז נישטא קיין טיטלען צום נאמען, און מ'זאגט ביי רוב פון זיי דעם נאמען אפילו אן קיין "רבי" אדער "מורה"? און ווייטער ווי נענטער מיר קומען צי אונזער דור ווערן די טיטלען מער און גרעסער (און איך רעד נישט פון דעם פורים שפיל פון טיטלען וואס מ'נוצט היינט, איך רעד ווען טיטלען האבן יא עפעס געמיינט) און מ'באציהט זיך צו א צדיק בשם צדיק און א חסיד בשם חסיד וכו'.

עס זענען דא אויף דעם אסאך תירוצים, און אסאך טינט איז שוין אויף דעם פארגאסן געווארן אבער לענינינו וועל איך מיך באציעהן צו א כלליותדיגער פארשטענדליכער תשובה, און מיט דעם פארענטפערן די קשי' זיינעם.

איינע פון די יסודות אין אידישקייט איז מסורה! עס איז א שטיק מסורה! יעדע זאך וואס מיר טוען, יעדע חידוש וואס מיר זענען מחדש, און יעדע תורה'לע וואס מיר זאגן, וועלן מיר אלס מוזן דעקן מפי המסורה אז עס איז וואר און אז עס גייט אין שפאן מיט וואס אונזערע רבי'ס האבן אונז געלערנט.

די תקופה פון נביאים שופטים וכו' תנאים אמוראים רבנן סבוראי און גאונים איז געווען די יסודות פאר די תורה ואכמ"ל כאטש וואס אלעס איז תורה מסיני, איז עס אנטפלעקט געווארן צו אונז במשך הזמן דורך די צדיקים און גאונים וואס זענען אראפגעקומען באלייכטן די וועלט פאר די פינסטערע זמנים ווען מיר אליין זענען נישט ביכולת צו זעהן דעם ליכטיגקייט.

דעריבער ווען עס איז געווען די מייסדי התורה (רוף עס אזוי למשל, נישט אז דאס איז א טיטל וואס איך האב געזעהן ברענגען) איז דער נאמען אליינס געווען דער עיקר און אויף דעם נאמען האט מען נישט געדארפט צולייגן קיין טיטלען עס איז געווען סבור וקיבל אז דער תנא, אמורא, נביא, שופט, האט סייעתא דשמיא, רוח הקודש, נביאות, וכו'. און אויף דעם האבן מודה געווען אפילו די פעלקער פון די וועלט, און עס האט נישט געדארפט קיין שום סעד ותמיכה פון אונזערע טיטלען.

משא"כ כששקעה שמשה און עס איז פינסטער געווארן אין די וועלט, און מיר האבן פארלוירן דעם ריכטיגן פארשטאנד צו קענען אליינס באשליסן אדער הערן א בפירושע הוראה משמים על הדרך שילכו בה, האבן מיר אלעמאל זיך געקלאמערט צו די צדיקים און קדושים, גאונים ותלמידי חכמים וואס האבן יא באקומען די הארה פון הימל, און האבן ברוב קדושתם פארשטאנען צו פירן אונז אויפן דרך הישר.

ממילא, ווען מיר האבן געוואט אננעמען א מסורה האט דאס געמוזט קומען מיט שטארקע ווערטער און אנווייזונגען אז דער מנהיג, אדער רבי, איז ביי אונז הייליג ווייל ער איז געווען אזוי און אזוי הייליג צוליב די און די מעשיות און סיפורים וואס מיר ווייסן און וואס מיר האבן בקבלה, אדער הסכמות וואס מיר האבן מפי המסורה פון די אין וועם מיר גלייבן אז דער וועג וואס ער האט אונז געלערנט איז הדרך שבה נלך.

און אפילו בשעת מעשה ווען די צדיקים אונזערע רבי'ס האבן באוויזן זייערע מופתים אזוי לעין כל איז עס שוין געווען א חסד פון הימל כדי דער שוואכער דור זאל האבן עפעס א שטריקל מיט וואס זיך צו באפעסטיגן אין די אמונה, און זעהן א רמז אמאל אין דעם הסתרת פנים אז די וועלט איז נישט פארביי און די השגחה עליונה איז נאך אלס דא, וואס אין די צייטן פון ישראל ביפיה האט מען נישט געדארפט דאס אלעס האבן, ווייל דאן איז עס געווען דברים פשוטים עכ"פ כלפי אונזערע השגות.

אין קורצן: דער טיטל! דער מעשה! דער מופת! איז נישט געווען עפעס וואס איז פארדעם נישט געווען, עס איז אבער געווען וויכטיג פארן דור און דורי דורות עס צו דוקאמענטירן און לערנען פאר די קינדער, אזוי ארום אז די מסורה זאל זיך ציען ווייטער און מ'זאל וויסן וואס יא און וואס נישט צו גלייבן אין דעם מבול פון כפירה, אין דעם פינסטערן גלות.

ב. קלאר ווי דער טאג אז ביי די ראשונים האט מען געזעהן פונקט אזוינע שטארקע אותות ומופתים, פון וועלכע א גרויס חלק ווערט דערמאנט אין די ספרים הקדושים און מ'דארף עס נאר לערנען צו וויסן (כאטש עס איז נישט קאלירט, און מחניים האט נישט קיין בוכער דערפון, וויבאלד עס איז נישטא קיין גזע וואס זאל וועלן שטופן א וואגן און פארציילן אז די גאונים זענען געווען הייליג וויבאלד עס איז לית מאן דפליג, משא"כ אין חסידות איז יא דא ווער עס וויל שטופן ווייטער דעם וואגן און פארציילן אז די גזע פון ועלכן ער שטאמט אדער צו וועלכן ער האלט זיך איז אזוי און אזוי גרויס, וואס דעריבער ליגט אסאך ארבעט פון סופרים ומונים וואס האבן דערין אריינגעלייגט יגיעה עס צו קענען איבערגעבן ווייטער וד"ל)

והכל לענ"ד איך האב נישט יעצט מעיין געווען אין דעם ענין. אבער אויב פעלט זיך אויס וועל איך ברענגען מראי מקומות אדער בעטן פון אונזרע תלמידי חכמים אין די וועלטל צו מגיב זין אין דעם ענין אויב זיי קענען.
לעצט פאראכטן דורך זאלץוואסער אום מאנטאג אפריל 29, 2013 5:16 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
זאלץוואסער
שר האלף
תגובות: 1787
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 20, 2012 6:41 pm
לאקאציע: אין א זאלץ וואסער מעסטל
פארבינד זיך:

תגובהדורך זאלץוואסער » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:13 pm

לכתחילה אריבער האט געשריבן:זאלץ דו מיינסט מן הסתם גאר גוט, אבער כ'וויטא די געדאנק פון אזא אשכול. פארוואס קען יעדער אליינ'ס פארשטיין. אויסליפטערען פראגעס אין אמונה - אפי' מען שרייבט תירוצים - באלאנגט אויסדריקליך נישט דא.


איך וועל מיך נישט דינגען אויף וואס דו זאגסט: דער ערשטער חלק אז איך מיין גוט, וועל איך דיר מודה זיין, און איך טוה דאס ווייל איך בין לעצטנס קעגן געקומען אסאך פעלער וואס איך האב געזעהן אז עס פעלט באמת ביי אונזער עולם אסאך ידיעות אין דעם הינזיכט.

אויף דיין וויטא וועל איך נישט ענטפערן ווייל איך בין נישט דער צו זאגן אויב עס באלאנגט אדער נישט. אבער מיין מוח קטן פארשטייט נישט פארוואס. איך רעד נישט יעצט פון זיך דא טענה'ן בעניני אמונה, וואס אויב דו האסט געליינט מיין הקדמה בין איך קלאר מיט דעם אויף ווי ווייט מעגליך.
מ
'רעדט דא פון "ודע מה שתשיב" וואס דאס איז וויכטיג!

אויב איז דער דעת הקהל און די הנהלה אז עס באלאנגט נישט דא, וועל איך מיך נישט אייפערן דערויף, איך האב נישט קיין וואוט אין דעם.

יהיה כן
שר תשעת אלפים
תגובות: 9196
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 03, 2009 2:25 pm

תגובהדורך יהיה כן » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:27 pm

בן אחר בן האט געשריבן:פונקט היינט געהאט א שמועס מיט איינעם וואס קען נוצן א שטיקעל בוסט אין אמונה אין ער האט געהאט אזא קשיא: וואס איז פשט פון דערציילן מופתים וואס דער בעש"ט האט באוויזן, אין וואסערע נוצן ברענגט עס? אין פארוואס אויף די הייליגע ראשונים זעהט נישט וואס מ'האט געזעהן ביי תלמידי בעש"ט... כ'האב אים צוגעזאגט צו ברענגען א תירוץ ביז א טאג צוויי.



אונזער תלמוד בבלי איז פיל מיט מופתים נוראים וואס די תנאים און אמוראים (און אפילו די גאנץ אונטערשטע אמוראים), ווי תחית המתים ועוד ועוד (ס'ווערט געברענגט בשם הגר"א אז איינער וועלכער האט נישט געקענט מחיה מתים זיין איז נישט אריינגענומען געווארן אין די גמרא).

ווידער די ראשונים, איז סתם אזוי גאר ווייניג דאקומענטירט איבער זייער לעבנסשטייגער וכו', אבער 'עטליכע' קליינע מופתים (קליינע? שוין גאר גרויסע...) זאגן מיר אין די קינות תשעה באב, דהיינו זייער מסי"נ ווי זיי זענען גע'הארגעט געווארן על קידוש השם, דאכציך אז דאס איז די גרעסטע מופת א ילוד אנוש זאל אזוינס קענען באווייזן די כוחות הנפש וגבורות עילאית, וואס מען זאגט דארט צאם.
דאכציך אזא מעשה איבער רבי אמנון וואס מען האט געשניטן שטיקער אברים פון אים און נאך באזאלצן דערצי, ובשעתו האט ער געמאכט אזא פיוט ווי ונתנה תוקף, כ'מיין אז אזא מופת איז איבער אלע מופתים!!

אוועטאר
מילכיגער
שר האלפיים
תגובות: 2588
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2011 4:41 pm

תגובהדורך מילכיגער » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:32 pm

לכתחילה אריבער האט געשריבן:זאלץ דו מיינסט מן הסתם גאר גוט, אבער כ'וויטא די געדאנק פון אזא אשכול. פארוואס קען יעדער אליינ'ס פארשטיין. אויסליפטערען פראגעס אין אמונה - אפי' מען שרייבט תירוצים - באלאנגט אויסדריקליך נישט דא.


I agree
Dear Milkman: From now on please leave two pints every other day and one pint on the days in between, except Wednesdays and Saturdays when I don't want any milk.

אוועטאר
אנעים זמירות
שר שלשת אלפים
תגובות: 3823
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 05, 2012 10:32 am
לאקאציע: ווען מען זאגט אמר ר' בנימין הכל בחזקת סומין וכו'

תגובהדורך אנעים זמירות » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:48 pm

אינטרעסאנט, פונקט היינט האב איך געקלערט צו עפענען אן אשכול מיטען נאמען דע מה שתשוב, נאר איך האב דארט געוואלט ארויסברענגען פארשידענע קרומע מיינונגען פון אויפגעקלערטע בני פריצי עמינו, און שרייבען מה שתשיב. דערווייל האט ר' זאלץוואסער יר"ה מיר שוין אויסגעכאפט - ווייזט אויס אז מען דארף טוהן נישט בלויז טראכטען...

אלענפאלס, איך וואונטש איהם און אלע משיבים גרויס הצלחה.
----
קען זיין איך האב עס שוין ערגעץ ארויסגעברענגט, אבער פארט איז כדאי אין אזא אשכול איבער צו חזר'ן:
דער הייליגע רמב"ם אין פירוש המשניות אבות שמועסט אויס אז די צדוקים און ביתוסים האבען אין אמת'ן אריין אויך נישט געגלייבט אין תורה שבכתב. זיי האבען אבער מורא געהאט דאס ארויסצוזאגען בגלוי, ווייל מען וואלט זיי גע'הרג'עט, האבען זיי געמאכט דעם אנשטעל כאילו אין דעם גלייבען זיי יא, נאר אין תורה שבע"פ, דהיינו וויאזוי די חכמים האבען מפרש געוועהן די תורה, דאס לייקענען זיי.

דער רמב"ם איז א לימוד לדורות אויף אלע אויפגעקלערטע למיניהם. נקוט האי כללא בידך, דער וואס איז מפקפק אין חז"ל אדער אפילו אין די ראשונים, און טענה'ט אז זיי האבען חלילה געמאכט טעותים אדער זיי האבען נישט אלעס געוואוסט, איז א סימן אז צרעת נושנת הוא במחיה, און ער איז דורכגעפוילט מיט דעות כוזבות. דאס איז א וויכטיגע און ריכטיגע כלל צו האלטען פאר די אויגען ווען מען רעדט אמאל מיט איינעם בעניני אמונה.

ובאמת איז דאס אויך גילטיג אויף אלע וואס ווילען לפנים נאר אפלאזען 'דעם חסיד'ישען דרך' (עי' ערך עירמאנט וד"ל). וואס זיי מיינען צו זאגען נאר קענען נישט מחמת סבות איז דאס זיי ווילען אפלאזען דעם דרך השלחן ערוך און טוהן מה שלבם חפץ.
--------
עס איז וויכטיג צו באטאנען אז אין משנה שטייט בלויז ודע מה שתשיב, כדי מען זאל נישט אליין באקומען ספיקות און פראגעס, אבער 'שתשיב' ממש פאר א מומר ישראל איז אסור עפ"י דין. מען קען ביי יענעם ממילא גארנישט אויפטוהן (ווייל ער איז נישט געווארען קיין שגץ מחמת פראגעס נאר מחמת תאוה), און מען קען אליין בארירט ווערן.

[בד"א איך האב אמאל געהערט א ווערטל פארוואס טאקע זאגט די משנה 'ודע', און די משנה שמועסט נישט אויס קלאר וואס טאקע מען דארף ענטפערן פאר אן אפיקורוס, ווייל די תשובת המינים איז אזא גראבע ווארט אז עס האט נישט געפאסט צו שרייבען אין משנה...]
-------
לגבי די פראגע פון מופתים, דער יסוד הדבר איז ווייל זיי זענען מחזק די אמונה (ווי אויך ווערט נתעורר דער זעלבע ישועה), א שטייגער ווי סיפור יציאת מצרים. איי פארוואס פארציילען מיר נישט פוןן די ראשונים, ווייל מיר ווייסען נישט קיין סאך, אבער ברור בלי שום ספק אז זיי האבען געקענט איבערדרייען וועלטען במאמרם.

דער בעסטע ראיה איז די מעשה פון די עשרה הרוגי מלכות וועלכע האבען ארויפגעשיקט ר' ישמעאל כה"ג ער זאל אויסגעפונען צי עס איז נגזרה הגזירה. איי וואס וועלן זיי טוהן טאמער נישט? ווייזט אויס זיי וואלטען זיך געקענט גרינגערהייט ראטעווען, נאר אויב פון הימעל וויל מען זיי זאלען אומקומען וועלן זיי דאס מקבל זיין.
------
דערוילעם האקט. ליינענדיג שנעל וויל איך נאר אריינווארפען מיינע צוויי פעני לגבי שאלות אין אמונה:
אמונה בה' איז א מצוה פון די עשרת הדברות און מען דארף הארעווען דערויף. הגם מען דארף גלייבען באמונה פשוטה איז אבער געוויס א מצוה צו לערנען און פארשטיין כביכול'ס דרכים לויט ווי די הייליגע חז"ל און די ראשונים האבען דאס ערקלערט.
יעדער בשר ודם קען זיך טועה זיין. ואולי אין דברי ההלכות (הרי"ף) בזה נכונים כי אין השלימות בלתי לה' לבדו יתברך ויתעלה ויתנשא שמו יתברך. (ספר הזכות להרמב"ן יבמות כד: מדפי הריף)
די סכנה פון באזוכען כפירה\ליצנות בלאגס

אוועטאר
דער תהילים איד
שר ששת אלפים
תגובות: 6353
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 26, 2009 9:54 pm

תגובהדורך דער תהילים איד » מאנטאג אפריל 29, 2013 5:57 pm

איך האב אויך געהאט עפעס אזא 'לבי נוקפי' געפיהל צו דעם אשכול, אבער נאכן איבערקלערן וואלט איך געזאגט אז עס קען זיין גוט מיט צוויי תנאים:

1) אז עמיצער האלט קאנטראל אויף די פראגן, עס זאל נישט געפרעגט ווערן קיין קושיות כלפי מעלה חס וחלילה וכדומה, וואס אין אזא פאל איז די קושיא אליינס א גיפט - אזוי האבן אונזערע עלטערן אונז געלערנט.

2) אז די תירוצים זאלן געשריבן די זעלבע קורץ און שארף ווי די שאלות, והבן.
רבינו שאג בקול גדול וגו'

אוועטאר
מילכיגער
שר האלפיים
תגובות: 2588
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2011 4:41 pm

תגובהדורך מילכיגער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:00 pm

די פראבלעם איז אז די ענינים גייען אריין אין "אין דורשין במעשה בראשית בשנים כי אם ביחיד ומבין מדעתו"

אוודאי, ווען די נושא איז בכלליות "אמונה" איז שייך אסאך צו רעדן בבחי' חיזוק וכדו'. אבער איינמאל די נושא ריקט זיך אריין טיפער אין ודע מה שתשיב אדער מער בפרטיות אין "צו איז איינער א כופר טאמער גלייבט ער נישט XYZ" איז דא נישט דאס פלאץ דערפאר ופשוט.

ווואס יא? האב איך דען צוגעזאגט אן עצה אויך?...
Dear Milkman: From now on please leave two pints every other day and one pint on the days in between, except Wednesdays and Saturdays when I don't want any milk.

Gevald Geshrigen
שר האלפיים
תגובות: 2877
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 29, 2011 10:41 pm

תגובהדורך Gevald Geshrigen » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:01 pm

עס איז אביסל קאמפליצירט צו שרייבן ווייל מען דארף אלץ דן זיין אויף וועלכע דרגא דער פרעגער איז. מען דארף אבער געדענקן אז עס איז נישט אזא גרויסע מצוה זיך צו טענה׳ן מיט כופרים און עס קען אויך שאטן פאר די אייגענע אמונה אויב מען איז נישט אויף א אייגענע הויכע דרגא. אני הקטן בין זיך מונע בדרך כלל פון צו ענטפערן און פרוביר זיך ארויסצודרייען אבער לעת הצורך וועל איך ענטפערן מנה אחת אפים און מען דארף אלץ אן עקסטער תפילה פאר דעם אליין. פאר נוצרים איז דא דער באקאנטער משל וואס דער הייליגער תולדות ברענגט אין פרשת פנחס.

אוועטאר
לכאורה
שר עשרת אלפים
תגובות: 11382
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 20, 2009 2:43 pm

תגובהדורך לכאורה » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:04 pm

די איינטראגע צום אשכול איז גאר גוט, יישר כח כבוד הרב זאלץוואסער [עס קוקט אויס פון אייערע רייד אז איר זענט אקטיוו אויך אינעם ווירקליכן לעבן, בהצלחה מרובה!].
איך בין צוריקגעבליבן מיט טויזנטער אשכולות, אבער איך געב נישט אויף... שטייטליך און צוביסלעך וועט מען אי"ה "ווייס מאכן די קרעטשמע"

אוועטאר
זאלץוואסער
שר האלף
תגובות: 1787
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 20, 2012 6:41 pm
לאקאציע: אין א זאלץ וואסער מעסטל
פארבינד זיך:

תגובהדורך זאלץוואסער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:06 pm

ביזדערווייל זענען אלעס דברים פשוטים, און איך בין אויך מסכים, און פארלאנג אז עס מוז אודאי שטארק ווערן קאנטראלירט און מ'טאר נישט צולאזן ח"ו קיין שאלות וואס זענען נוגע בעצם אמונה. אבער דורכצושמועסן ארום און ארום באופן שאינו מפסיד זעה איך נישט פארוואס נישט

אוועטאר
זאלץוואסער
שר האלף
תגובות: 1787
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 20, 2012 6:41 pm
לאקאציע: אין א זאלץ וואסער מעסטל
פארבינד זיך:

תגובהדורך זאלץוואסער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:07 pm

לכאורה האט געשריבן:די איינטראגע צום אשכול איז גאר גוט, יישר כח כבוד הרב זאלץוואסער [עס קוקט אויס פון אייערע רייד אז איר זענט אקטיוו אויך אינעם ווירקליכן לעבן, בהצלחה מרובה!].


יישר כחכם... קומסט מיר דא כמים קרים על נפש עייפה...

אוועטאר
אנעים זמירות
שר שלשת אלפים
תגובות: 3823
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 05, 2012 10:32 am
לאקאציע: ווען מען זאגט אמר ר' בנימין הכל בחזקת סומין וכו'

תגובהדורך אנעים זמירות » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:13 pm

זאלץוואסער האט געשריבן:ביזדערווייל זענען אלעס דברים פשוטים, און איך בין אויך מסכים, און פארלאנג אז עס מוז אודאי שטארק ווערן קאנטראלירט און מ'טאר נישט צולאזן ח"ו קיין שאלות וואס זענען נוגע בעצם אמונה. אבער דורכצושמועסן ארום און ארום באופן שאינו מפסיד זעה איך נישט פארוואס נישט


וואס איז דאס 'עצם' אמונה? שאלות וויאזוי ווייסט מען מציאות ה'? אדער פארוואס האט דער אויבעשטער באשאפען א וועלט? אדער צי דער אויבעשטער האט עפעס פון אונזערע מצוות? די אלע שאלות האבען די ראשונים כמלאכים קלאר מסביר געוועהן, און איך זעה נישט קיין שום פראבלעם אין לערנען זייערע רייד.
יעדער בשר ודם קען זיך טועה זיין. ואולי אין דברי ההלכות (הרי"ף) בזה נכונים כי אין השלימות בלתי לה' לבדו יתברך ויתעלה ויתנשא שמו יתברך. (ספר הזכות להרמב"ן יבמות כד: מדפי הריף)
די סכנה פון באזוכען כפירה\ליצנות בלאגס

אוועטאר
לכתחילה אריבער
שר עשרת אלפים
תגובות: 19988
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
לאקאציע: למטה מעשרה

תגובהדורך לכתחילה אריבער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:16 pm

אנעים זמירות האט געשריבן:
זאלץוואסער האט געשריבן:ביזדערווייל זענען אלעס דברים פשוטים, און איך בין אויך מסכים, און פארלאנג אז עס מוז אודאי שטארק ווערן קאנטראלירט און מ'טאר נישט צולאזן ח"ו קיין שאלות וואס זענען נוגע בעצם אמונה. אבער דורכצושמועסן ארום און ארום באופן שאינו מפסיד זעה איך נישט פארוואס נישט


וואס איז דאס 'עצם' אמונה? שאלות וויאזוי ווייסט מען מציאות ה'? אדער פארוואס האט דער אויבעשטער באשאפען א וועלט? אדער צי דער אויבעשטער האט עפעס פון אונזערע מצוות? די אלע שאלות האבען די ראשונים כמלאכים קלאר מסביר געוועהן, און איך זעה נישט קיין שום פראבלעם אין לערנען זייערע רייד.

נא זעכער א גרויס חלק דערפון אין מורה נבוכים און אין כוזרי, און אין א געוויסע זין ויכוחים פון רמב"ן וכדו', נא לאמיר מאכן א שיעור.
"די וועלט זאגט אז מען קען ניט ארונטער דארף מען אריבער, און איך האלט אז מ'דארף לכתחילה אריבער" קרעדיט אדמו"ר מהר"ש

אוועטאר
אליעזר גרינפעלד
שר חמש מאות
תגובות: 689
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 09, 2012 8:11 pm

תגובהדורך אליעזר גרינפעלד » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:18 pm

דער תהילים איד האט געשריבן:איך האב אויך געהאט עפעס אזא 'לבי נוקפי' געפיהל צו דעם אשכול, אבער נאכן איבערקלערן וואלט איך געזאגט אז עס קען זיין גוט מיט צוויי תנאים:

1) אז עמיצער האלט קאנטראל אויף די פראגן, עס זאל נישט געפרעגט ווערן קיין קושיות כלפי מעלה חס וחלילה וכדומה, וואס אין אזא פאל איז די קושיא אליינס א גיפט - אזוי האבן אונזערע עלטערן אונז געלערנט.

2) אז די תירוצים זאלן געשריבן די זעלבע קורץ און שארף ווי די שאלות, והבן.

אוועטאר
אנעים זמירות
שר שלשת אלפים
תגובות: 3823
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 05, 2012 10:32 am
לאקאציע: ווען מען זאגט אמר ר' בנימין הכל בחזקת סומין וכו'

תגובהדורך אנעים זמירות » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:21 pm

לכתחילה אריבער האט געשריבן:
אנעים זמירות האט געשריבן:
זאלץוואסער האט געשריבן:ביזדערווייל זענען אלעס דברים פשוטים, און איך בין אויך מסכים, און פארלאנג אז עס מוז אודאי שטארק ווערן קאנטראלירט און מ'טאר נישט צולאזן ח"ו קיין שאלות וואס זענען נוגע בעצם אמונה. אבער דורכצושמועסן ארום און ארום באופן שאינו מפסיד זעה איך נישט פארוואס נישט


וואס איז דאס 'עצם' אמונה? שאלות וויאזוי ווייסט מען מציאות ה'? אדער פארוואס האט דער אויבעשטער באשאפען א וועלט? אדער צי דער אויבעשטער האט עפעס פון אונזערע מצוות? די אלע שאלות האבען די ראשונים כמלאכים קלאר מסביר געוועהן, און איך זעה נישט קיין שום פראבלעם אין לערנען זייערע רייד.

נא זעכער א גרויס חלק דערפון אין מורה נבוכים און אין כוזרי, און אין א געוויסע זין ויכוחים פון רמב"ן וכדו', נא לאמיר מאכן א שיעור.


מורה נבוכים איז פאר 'נבוכים' אבער ספר המדע איז פאר יעדן. אויך אמונות ודעות לרבנו סעדיה גאון, ספר הישר לר"ת און די ספרי הרמח"ל (צווישען אנדערע).
יעדער בשר ודם קען זיך טועה זיין. ואולי אין דברי ההלכות (הרי"ף) בזה נכונים כי אין השלימות בלתי לה' לבדו יתברך ויתעלה ויתנשא שמו יתברך. (ספר הזכות להרמב"ן יבמות כד: מדפי הריף)
די סכנה פון באזוכען כפירה\ליצנות בלאגס

אוועטאר
לכתחילה אריבער
שר עשרת אלפים
תגובות: 19988
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 09, 2010 7:20 pm
לאקאציע: למטה מעשרה

תגובהדורך לכתחילה אריבער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:23 pm

אין ספר המדע שטייט די פאקטען אז עס איז דא מציאות ה' און אז מען טאר אנדערשט נישט קלערן. דאס איז פאר יעדן.

"שאלות וויאזוי ווייסט מען מציאות ה'" שטייט אין מורה נבוכים. און דאס איז נישט פאר יעדן.
"די וועלט זאגט אז מען קען ניט ארונטער דארף מען אריבער, און איך האלט אז מ'דארף לכתחילה אריבער" קרעדיט אדמו"ר מהר"ש

אוועטאר
מילכיגער
שר האלפיים
תגובות: 2588
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 20, 2011 4:41 pm

תגובהדורך מילכיגער » מאנטאג אפריל 29, 2013 6:27 pm

אנעים זמירות האט געשריבן:
זאלץוואסער האט געשריבן:ביזדערווייל זענען אלעס דברים פשוטים, און איך בין אויך מסכים, און פארלאנג אז עס מוז אודאי שטארק ווערן קאנטראלירט און מ'טאר נישט צולאזן ח"ו קיין שאלות וואס זענען נוגע בעצם אמונה. אבער דורכצושמועסן ארום און ארום באופן שאינו מפסיד זעה איך נישט פארוואס נישט


וואס איז דאס 'עצם' אמונה? שאלות וויאזוי ווייסט מען מציאות ה'? אדער פארוואס האט דער אויבעשטער באשאפען א וועלט? אדער צי דער אויבעשטער האט עפעס פון אונזערע מצוות? די אלע שאלות האבען די ראשונים כמלאכים קלאר מסביר געוועהן, און איך זעה נישט קיין שום פראבלעם אין לערנען זייערע רייד.


דער תהילים איד האט געשריבן:איך האב אויך געהאט עפעס אזא 'לבי נוקפי' געפיהל צו דעם אשכול, אבער נאכן איבערקלערן וואלט איך געזאגט אז עס קען זיין גוט מיט צוויי תנאים:

1) אז עמיצער האלט קאנטראל אויף די פראגן, עס זאל נישט געפרעגט ווערן קיין קושיות כלפי מעלה חס וחלילה וכדומה, וואס אין אזא פאל איז די קושיא אליינס א גיפט - אזוי האבן אונזערע עלטערן אונז געלערנט.

2) אז די תירוצים זאלן געשריבן די זעלבע קורץ און שארף ווי די שאלות, והבן.


'עצם' אמונה מיינט "וואס אלץ מוז א איד גלייבן צו הייסן א איד"? איז א איד וואס גלייבט אין אלע י"ג עיקרים אבער נישט אין תלמידי בע"ש א כופר? ראשונים? U SEE WHERE THIS GOES...

די אלע מושגים (וואס אגב, זענען תלוי בקבלה און ממילא אפען צו דקות'דיגע חילוקים בין שבטי ישראל למיניהם וד"ל) קען מען בעז"ה מסביר זיין GIVEN TIME AND PROPER CONDITIONS אבער נישט אויף IVELT. סארי.
Dear Milkman: From now on please leave two pints every other day and one pint on the days in between, except Wednesdays and Saturdays when I don't want any milk.

אוועטאר
לוי יצחק
שר ארבעת האלפים
תגובות: 4261
זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש דעצמבער 01, 2012 11:20 pm
לאקאציע: זאג אמר רבי בנימין...

תגובהדורך לוי יצחק » מאנטאג אפריל 29, 2013 9:34 pm

הלואי וואלט מען ביי אונז די ישיבות געלערענט אביסל אמונה מ'זאל טאקע נישט דארפן עפענען אזא אשכול, אבער אויף דערווייל איז דאס לפי רוחי.
א דאנק פאר אלע וואס טוען אונז אפדעיטן כסדר.

אוועטאר
לוי יצחק
שר ארבעת האלפים
תגובות: 4261
זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש דעצמבער 01, 2012 11:20 pm
לאקאציע: זאג אמר רבי בנימין...

שאלה

תגובהדורך לוי יצחק » מאנטאג אפריל 29, 2013 9:36 pm

רעדענדיג מיט א בעל תשובה, פרעגט ער מיר, מ'זעט אין חז"ל פארשידענע זאכן אין מציאות העולם, צומאל אפילו געוויסע הלכות וואס ווערן גע'פסק'ענט אויף דעם, און אין היינטיגע צייטן ווי מ'קען דאס מברר זיין זעט עס אויס אינגאנצן אנדערש, וואסי פשט?

כ'דענק אז ס'דא עפעס א תשובה פון רבי משה אויף דעם.
א דאנק פאר אלע וואס טוען אונז אפדעיטן כסדר.

פאמיליעמירעלס
שר האלף
תגובות: 1162
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 30, 2012 2:31 am

תגובהדורך פאמיליעמירעלס » דינסטאג אפריל 30, 2013 4:55 am

לכתחלה אריבער.
איך מוז דיר גראטולירן פאר דיין שטארקע אמונה, ספעציעל פון א איד וואס זיין ברייטע חכמה איז צום באוואונדערן, און איך שטעל מיך פאר דו קריכסט ארום אלל אווער צו נאשן דיינע ידיעות אבער מיט דעם אלעם לייגסטו אוועק דיין גאנצע חכמה ווען ס'קומט צו פשוט'ע אמונה, און דו שרייסט אויס מוטב אהי' שוטה כל ימי ולא רשע שעה א' לפני המקום. איך בין א נאר און גלייב.
וכד ראה משה ענותנותי' דלכתחלה וכו' קה יושיעך מעצת מרגלים, יהא רעוא זאלסט נישט פארכאפט ווערן אין די מצוה פון לימוד האמונה בעיון...

אוועטאר
וואסערפאל
שר חמש מאות
תגובות: 538
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 10, 2012 9:27 pm

תגובהדורך וואסערפאל » דינסטאג אפריל 30, 2013 7:05 am

מיין עני"ד, די קעפל 'ודע מה שתשיב' איז זייער א גוטער, דאס מיינט לאו דוקא-עכ"פ בנידן דידן- אויף שאלות אין עניני אמונה, לויט ווי איך האב פארשטאנען פון אונזער חשובע מיטגלידער, מר. זאלצוואסער, האט ער זיך בעיקר באצויגן צו טאג טעגליכע ערשיינונגען, וואס מענטשן ווערן געפרעגט דורך גוים, און אפי' דורך פרייע אידן, אבער נישט אלעמאל איז די פראגע אין האקעלע עניני אמונה, סך מאל זענען די שאלות סתם אין עניני מנהגים וואס מיר פירן זיך, וואס 'זיי' פארשטייען נישט.

בדידי הוה עובדא, א סך מאל ווער איך געפרעגט שאלות, און ווען איך ווייס נישט, פרעג איך אן, און אפאר טאג דערויף קום איך צירוק מיט א פאסיגן ענטפער.

והא לך, עטליכע שאלות וואס כ'בין שוין געפרעגט געווארן.

1, דא יו קיפ טענקס גיווינג דעי? (דאכטזיך האט גארנישט מיט אמונה), ער וויל וויסן אויב מיר פייערן טענקס גיווינג.

איך האב געענטפערט (כ'קען דאך מיין חברה מאן, ער ווייסט דען נישט די תשובה?), אז מיר זענען זייער דאנק-באר צום רבוש"ע אז ער האט געהאלפן די ערשטע אימיגראנטן, און מיר זענען זייער דאנקבאר פאר אמעריטשקע פארן עפענען אירע טויערן פאר מיר אידן, און מיר בעטן פאר איר, אבער א יו"ט קענען נאר חז"ל קובע זיין, אפי' ס'זאל געשען א נס מיט 'אונז' היינט, וועלן מיר דאנקן און לויבן, אבער א יו"ט מאכן בלויז חז"ל.

ער האט אויסגעזען צופרידן פון מיין תשובה.

2) א הייקעלע שאלה וואס ער האט מיר שוין אפאר מאל געשטעלט, אויך נישט אין עניני אמונה, נאר אין דעם וועג וויזוי מיר זענען זיך משדך. (ווען מ'פלעגט אים ענטפערן אז ביי אונז איז פארהאנען די ווייניגסטע גירושין, האט ער עס נישט געוואלט אקצעפטירן, ואין להאריך)

כ'וויל נישט צופיהל אריינקריכן דערין, כ'האב געאנטווארטעט, אז דער ביי אונז איז דער גאנצע תכלית פון חתונה האבן, צו בויען ווייטער דורות אויף א ערליכן וועג, די מינוט וואס מען גייט ארויס 'דעיטן' קען עס צו-פירן צום ארגסטן, וואס אפי' בני נח נצטוו עליה, מילא, די גאנצע צוגאנג צו שידוכים גייט צו מיט אמונה און מיט מסורה, און ווען די ציהל פון המשכת הדורות שטייט אויפן אויבן אן במשך'ן לעבן, ברענגט דאס צו די שטערקסטע הארמאניע.

אמונת צדיקים איז איינס פון די יסודות וואס כביכול האט אויסגעשטעלט, די אמונה דורך זיינע שלוחים די הייליגע צדיקים, אזוי ווי מיר זעען אין די תורה 'ויאמינו בהשם ובמשה עבדו', די צדיקים זענען די פארמיטלער פון אידישע קינדער צו אונזער פאטער.

עכ"פ, לעני"ד, איך מיין אז די אשכול איז א גוטע, ווילאנג מ'קריכט נישט אריין אין קיין הייקעלע אמונה שאלות.

לסיומא, וועל איך ערווענען נאך איין שאלה, וואס ער האט מיר געשטעלט, נעמליך, אויב אידישע טעכטער טארן נישט גיין מיט קיינע האר, וואסיז פשט פון א שייטל..., דאס האב איך שוין געמוזט צו-קומען צו א חבר מיינער, האט מיר אויסגעלערנט א נייעם באגריף, אז א סך מאל איז דאס א חק בלי טעם, דאס איז עס מר., מיט דעם טארן מיר, נישט און מיט דעם יא.
על מי מנוחות ינהלנו

פאמיליעמירעלס
שר האלף
תגובות: 1162
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 30, 2012 2:31 am

תגובהדורך פאמיליעמירעלס » דינסטאג אפריל 30, 2013 7:22 am

ס'איז עפעס אן ענין אז מ'מוז געבן דעם ערל צו פארשטיין פונקטליך יעדע זאך וואס מיר טוען? [כאילו נאך אלעם פארשטייען זיי טאקע..] מ'זעט אין די פריערדיגע אז ס'איז געווען א ביטערע גזירה די אלע וויכוחים, ובפרט לימוד התורה לעכו"ם זאגט דאך די גמרא זייער שווערע אויסדרוקן ביי די מעשה פון תלמי המלך.


צוריק צו “ידיעות התורה”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 5 געסט